ANA SAYFA GÜNDEM EKONOMİ ŞİRKETLER ÖZEL HABER ANKARA RÖPORTAJ SAĞLIK VİDEOLAR
'Eşyaya verdiğimiz değer, insana verdiğimiz değeri geçti'
'Eşyaya verdiğimiz değer, insana verdiğimiz değeri geçti'
İstanbul'dan Doğubayazıt'a kütüphane seferberliği
İstanbul'dan Doğubayazıt'a kütüphane seferberliği
İDOB'dan 'Cumhuriyet' konseri
İDOB'dan "Cumhuriyet" konseri
Baba-kız muhtar
Baba-kız muhtar
Torun sevecek yaşta ayakkabı boyuyor
Torun sevecek yaşta ayakkabı boyuyor

R Bülend KIRMACI

ÜCRETTE ADALET, GELİRDE HAKKANİYET
9 Ekim 2019 Çarşamba

Gelir dağılımında hakkaniyet bir insanlık meselesidir. Burada herkese aynı gelir verilsin diyen yok. Ancak herkese hak ettiği verilsin diyoruz. Hayatın içinde çeşitli mesleklerde yer alıyor, hizmet ve mal üretiyoruz; buraya kadar tamam, ama iş bölüşmeye gelince, işte o noktada burada ve her yerde büyük adaletsizlikler yaşıyoruz… Elbette altının bakırdan, ipeğin yünlüden, motorun sabandan, uçağın arabadan farkı olacak; elbette yıllarca dirsek çürüten, en güzel yıllarını kitaplara vererek yetişen uzmanların, vasıfsız iş gücünden bir farkı olacak; ama sonuçta hepimiz insanız ve geçinmek için “aramızda dağlar kadar fark” olmayacak. Olmamalıdır. Çünkü eninde sonunda bir hayatı paylaşıyor, nihayet, vakti gelince “geldiğimiz gibi” çıplak ve beş kuruşsuz gidiyoruz. Oysa, bugün burada ve her yerde hayatın olanakları açısından insanlar arasında uçurumlar var. Bir yanda infial uyandıran bir yoksulluk diğer yanda tiksindirici bir servet yığınağı var.

Bütün bunlar insanın doğasına aykırıdır. İnançlarla bağdaşmaz. Kurallarla yaşamak zorunda olduğumuz gerçeğine karşılık bu derecede gelir ve geçim farkı, hukuk devleti ilkesiyle de açıklanamaz. Kaldı ki, gelir ve geçim koşulları ve yaşamın nimetlerinden yararlanma açısından yaşanılagelen adaletsizlik en çok çocukları etkiliyor, asgari koşulları bile sağlamayan ortam nedeniyle aileler parçalanıyor. Evet, insan olarak derdimiz budur! Tabii gerçek bir “insansak, derdimiz budur! Farklılıklar olsa da herkesin sağlık, eğitim, ulaştırma hizmetlerinden ve örneğin yıllık tatil olanaklarından asgari düzeyde ve belli bir kalitede yararlanması gerekir. Öte yandan yalnız çalışanların değil, işsizlerin de hayatını belli bir vasatta idame edecekleri ve elbette emeklilikte insanca bir yaşamın garantilendiği koşulların sağlanması devlet ve toplum açısından bir zorunluluktur.

Gelir dağılımı her yerde adaletsiz!

İnsanca bir yaşam, “ücretlerde adalet, gelir dağılımında hakkaniyeti gerektirir. Dünya da bu arayıştadır… Ancak, bu noktadan çok uzaktır… Dünya Ekonomik Forumu çevrelerince geçenlerde 1990’lı yıllar ile 2015 yılının, gelir dağılımı adaleti (GDA) açısından karşılaştırıldığı bir rapor yayımlandı… Malum, gelir dağılımı, bilimsel bir kabulle Gini Katsayısı ile ölçülüyor… Bu katsayı ne kadar yüksekse, “gelir dağılımı da o kadar bozuktur” deniyor... İşte yayımlanan bu son rapor dünya nüfusunun %85’ini kapsayan 83 ülkeden elde edilen verilerle şekillenmiş… Gelir adaletsizliğinin en yoğun olduğu, yani Gini katsayısının en yüksek belirlendiği yerler; Latin Amerika ve Sahra-altı Afrikası ülkeleri

Ya Türkiye’miz?: Son dört yıldır resmi verilere göre de gelir adaletsizliğinin giderek tırmandığı, nüfusun yüzde 70,4’ünün borçlu olduğu Türkiye’de, TÜİK tarafından, Gini katsayısının bu yıl (2019) bir önceki yıla göre 0,003 puan artış ile 0,408 olarak tahmin edildiği bildiriliyor… Bizim nüfusumuzun çok az bir kesitinin toplam nüfusun yarısının gelirine denk bir gelire sahip olduğunu bin kerelerce yazmıştık, o nedenle, bu veriler bizi şaşırtmıyor. Fakat dünya genelinde de kimi ilginç veriler var: Eski Doğu Bloku ülkeleri kapalı rejimden serbest piyasa (!) ekonomisine geçerken gelir dağılımının giderek bozulduğu, bunun yanı sıra, dünya nüfusunun % 45’ini barındıran Çin, Hindistan, ABD ve Endonezya’da da gelir dağılımın on yıllar içinde giderek olumsuz bir tablo oluşturduğu biliniyor… O arada, Çin’i burada biraz ayırmak ve bu ülkenin belki “gelirle” değil ama “yaşam kalitesiyle” bire bir ilintili olan “sağlık alanına” vatandaşları için büyük kaynaklar ayırdığını da hatırlatmak uygun olacaktır. Çünkü zaten gelir, esasen iyi bir eğitim, etkili bir sağlık, güvenli bir ulaşım hizmeti ve yanı sıra barınma ve beslenme ile ilgili standartların sağlanması açısından gerekiyor.

Ücretler de adil değil

Gelir dağılımı adaletsizliği yalnız nakdi veya gayri nakdi gelir ve varlıkların dengesiz dağılımı açısından değil aynı zamanda mal ve hizmetlerin tüketilmesinde yetersizlik anlamında da kendini belli eden bir durumdur. Ülkeler, ücret, vergi ve sosyal harcamalar kalemlerinde özensiz davranırlarsa ve bu tablo bir de hayata başlangıç açısından mirasla veya borçla “hayata katılan” insanların, ailelerin üzerine binerse, belli bir onarımın ve durumu düzelten  programın uygulanması da bir o kadar güçleşmektedir. Gerçekten Oxfam’ın 2018 yılına dayalı araştırmasına göre, dünyanın en zengin %1’lik kesimi 2016 yılından 2017 yılına kadar geçen zamanda dünya nüfusunun elde ettiği toplam gelirin beşte dördünü elde etmiş görünmektedir.

Bu ortamda örneğin Nijerya çocuklarına yeterli kaynakları ayıramamakta, Singapur onca zengin bütçesine karşın vergi adaletini gündemine almamaktadır. Dikkat edelim lütfen her iki durum da dolaylı olarak gelir dağılımını etkilemekte, herhangi bir ülkede bu boşluğun maaş ve ücretlerdeki tedrici artışlarla telafisi giderek güçleşmektedir. Kaldı ki ücretler konusunda da dünya son derecede adaletsizdir. Bizde olduğu gibi bir kere, kadınlar erkeklere oranla aynı çalışma süreleri açısından çoklukla daha az maaş/ücret elde edebilmektedir. Dahası dünya genelinde en yüksek ücret alan % 10’luk çalışanlar dilimi maaş ve ücretlerin % 25.5’ini alırken, en düşük ücret alan %10’luk çalışanlar dilimi maaş ve ücretlerin % 29.1’ini almaktadır. Ülkemizde de maaş ve ücretlerde her kesimin içine sinen bir durum maalesef ve kesinlikle yoktur.

Yaşam kalitesine etkisi

Tekrar edelim: Gelir dağılımı adaletsizliği mal ve hizmet kalitesinde hizmetlere erişimde yetersizlikle beliren bir durumdur. Buna bir de servet dağılımındaki eşitsizliği eklediniz mi ortaya yoksulluğun resmi çıkmaktadır. Aslında ücret, vergi, sosyal haklara ilgili müdahale alanı ve ajandası bulunmayan ve sonuç olarak geliri adilleştirmeyen bir ortam(yönetim), tarım, enerji, istihdam alanlarında da kamu refleksinin dumura uğradığı genel ortamla tamamlanmaktadır. Bu da ailelerin, bireylerin yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Tarımda çok değil on yıl öncesinde kendine yeten yedi ülkeden biriyken bugün saptan samana net ithalatçı olduk…

Türkiye’miz, yeni, alternatif, doğal enerji kaynaklarını yeterince geliştiremezken, Avrupa’nın 39 ülkesi arasında enerjide dışarıdan ithalata en bağımlı beşinci ülkedir... Bu olgular, yetersiz geliri olan vatandaşın sofrasının giderek daha pahalı kurulması, aylık elektrik, gaz faturasının daha da artması sonucunu doğurmaktadır. Yanı sıra nüfus artış hızını ememeyen istihdam özellikle “genç işsizliği” ve “okumuş gençlerin” üretim dışı kalması açısından çok sıkıntılı bir manzarayı oluşturmaktadır. Öyleyse ihtiyacımız olan üretken kamu yatırımları, etkili tasarruf, adil bir vergi sistemi ve hakça bir ücretlendirme politikasının eşliğinde, ulusal kaynaklarımıza sahip çıkmak; enerjide, tarımda, istihdamda vatandaşlarımızı gönendirecek ve güvendirecek önlemleri almaktır.

Her yerde insanca yaşamak

Nihayet şunları vurgulayabiliriz: Gelir dağılımı adaleti söz konusu olduğunda atılacak her iyi adım veya atılmayan her olumlu adımda gerileyen veya ilerleyen dünyadır; insanlıktır. Bir yerlerde kahredici yoksulluk varsa orada suç, yasa-dışılık, emek sömürüsü, cinsiyet istismarı, çocuk işçiliği daha yaygın hale gelmektedir. O yoksulluk vahalarından terör üremekte, dünya fakir için de yoksul için de daha güvensiz bir yer haline gelmektedir… Bir başka açıdan bakılınca da, bir yerde “aşırı” gelir ve servet birikimi varsa, oralarda, dünyanın geri kalanı, hatta kendi yoksulları için empati kuracak siyasileri bulup iş başına getirmek zordur; sistem, “para” üzerine kurulmakta, “güç” paraya endeksli olarak dağıtılmaktadır… Tıpkı ülkeler arasında olduğu gibi, ülkelerin içinde bölgeler, bölgeler açısından semtler arasında da kabul-edilemez bir gelir dağılımı ve servet yığınağı içinde yaşamaktayız

İnfial uyandıran bir yoksulluk ve tiksindirici bir servet yumağı altında, yaşamdan bir damla mutluluk aldığımızı sanarak ve çoğunlukla da aldanarak hayatlarımızı yaşamaktayız… Bu durum insana da doğaya da, insanlık değerlerine de aykırıdır. Yapılması gereken burada ve her yerde insanca ve hakça bir düzeni kurmak için, eğitim, sağlık, ulaştırma hizmetlerinin kalitesini bir vasatta belirleyen, ücret ve gelirlerde hakkaniyeti, vergi ve harçlarda adaleti gözeten, yurttaşlara iş bulan, insanca bir emekliliği sağlayan, o arada doğal kaynakları bulunduğu ülke coğrafyasının halkı başta tüm insanlık için adil değerlendiren, dünyadaki borçluluğu bir defalık olsun yarı yarıya indiren ve Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Güvenlik Konseyini eşit temsil ile işlevselleştiren bir düzenin kurulmasıdır… Evet, şarkıda dendiği gibi “doğarken ağladı insan ve bu son olmalıdır!”

 

Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
TİCARİ HAYAT GAZETESİ
ARŞİV
ÇOK OKUNANLAR
YAZARLAR
Esra SARI
Esra SARI
KREDİ KARTI KULLANIMI ÇIĞ GİBİ BÜYÜYOR
Prof.Dr. Esat ARSLAN
Prof.Dr. Esat ARSLAN
PEKİ, ŞİMDİ MÜNBİÇ'TE NE OLACAK
Bünyamin ALTINTAŞ
Bünyamin ALTINTAŞ
BÜTÇE HEDEFLERİ ÜZERİNE
Arda ÇELİK
Arda ÇELİK
DÜŞÜNCE DÜNYAMIZ
Ömer AĞAÇLI
Ömer AĞAÇLI
NEFSİN KÖTÜ HUYLARININ HAMMADDESİ “HASETLİK” ÜZERİNE
Av. Zeynep YETİŞGİN
Av. Zeynep YETİŞGİN
KİTAP PATENTLENEBİLİR Mİ?
Oğuzhan SARI
Oğuzhan SARI
“GENÇLER İŞ BEĞENMİYOR”
Burcu ŞEN
Burcu ŞEN
ROMEO VE JULİET
Mert Can DUMAN
Mert Can DUMAN
JİLET GİBİ DEĞİŞİM
İsmail CİNGÖZ
İsmail CİNGÖZ
TÜRKLÜĞÜNÜ UNUTMAYAN MACARİSTAN VE BARIŞ PINARI HAREKATI
R Bülend KIRMACI
R Bülend KIRMACI
GENEL VE GÜNDEM
Duran AKKAYA
Duran AKKAYA
HALICILIĞIN BAŞKENTİ; GAZİANTEP
Hatice TOPÇU
Hatice TOPÇU
EHLİYET, LİYAKAT VE ADALET
Nesrin ÖZOĞLU
Nesrin ÖZOĞLU
ÇOCUĞUM PANDA GÖREMEYECEK!
Seda TOLMAÇ
Seda TOLMAÇ
INSTAGRAM KULLANMAK KOLAYIMIZA GELİYOR
Mustafa YILDIZ
Mustafa YILDIZ
İNSAN-DÜŞÜNCE İLİŞKİSİ
Şira Yıldız ASAN
Şira Yıldız ASAN
MEVSİM GEÇİŞLERİNE DİKKAT
Halil YATAR
Halil YATAR
ANKARA'NIN BAŞKANLARI UMUT VERİYOR
Gülçin KARLI İPEK
Gülçin KARLI İPEK
İLKLERİN KADINI SABİHA RIFAT GÜRAYMAN
Hicret TÜRKMAN
Hicret TÜRKMAN
KOMŞULUK ÖLMESİN
Hasan AKGÜL
Hasan AKGÜL
YEREL SEÇİMLER İÇİN BİR DEĞERLENDİRME
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
ENDİŞE VERİCİ!
Gamze Nur ERGİL
Gamze Nur ERGİL
BABA’YA İTHAFEN
Dursun ERKILIÇ
Dursun ERKILIÇ
LİBAS
Fatma Sena YAMAN
Fatma Sena YAMAN
SEVİNCİ ŞÜKÜR, ÜZÜNTÜSÜ SABIR
Serkan KUMDAKÇI
Serkan KUMDAKÇI
SEYRE DEVAM
Can Berk KANAT
Can Berk KANAT
DİŞİYİ KİŞİ YAPALIM!
Esra  YAZDIÇ DEMİR
Esra YAZDIÇ DEMİR
ŞALVARIYLA KÜRSÜYE ÇIKIYOR, AKADEMİSYENLERİN YAPAMADIĞINI YAPIYOR
Şahap YILMAZ
Şahap YILMAZ
İŞ PLANI NEDEN ÖNEMLİ?
Ali Asker DEMİRHAN
Ali Asker DEMİRHAN
YENİ TORBA KANUN TASARISININ VERGİ HÜKÜMLERİ
Mehmet GÖKTÜRK
Mehmet GÖKTÜRK
GERÇEĞİ HAKARET SAYMAK!
Abdurrahman SAĞKAYA
Abdurrahman SAĞKAYA
DEVLET HİZMET SATIN ALMALI
Oktay TAŞ
Oktay TAŞ
İŞİMİZ FİYAKA!
Cihangir TÜRKMEN
Cihangir TÜRKMEN
İHTİYAÇLARIM VE REFERANDUM
İsmet ORHAN
İsmet ORHAN
ÜÇ MUAMMADA... İLKLER NELER OLUYOR?
Sedat ERİŞ
Sedat ERİŞ
HALKIN BİLİNÇALTINDAKİ SORULAR-4
ÇOK YORUMLANANLAR
FACEBOOK'TA TİCARİ HAYAT
Ana Sayfa Gündem Ekonomi Şirketler Özel Haber Ankara Röportaj Sağlık
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva