ANA SAYFA GÜNDEM EKONOMİ ŞİRKETLER ÖZEL HABER ANKARA RÖPORTAJ SAĞLIK VİDEOLAR
Türkiye'yle hesabı olan herkes 31 Mart'ı bekliyor
Türkiye'yle hesabı olan herkes 31 Mart'ı bekliyor
Başkentte belediye otobüsünde yangın
Başkentte belediye otobüsünde yangın
Sincan'da Çanakkale ruhu yeniden yaşandı
Sincan'da Çanakkale ruhu yeniden yaşandı
Çankaya Belediyesi'ne Çağdaş Sanat Ödülü
Çankaya Belediyesi'ne Çağdaş Sanat Ödülü
Erdoğan'ı görebilmek için 60 kilometre koştu
Erdoğan'ı görebilmek için 60 kilometre koştu

İsmail CİNGÖZ

SÜLEYMAN ŞAH TÜRBESİ NE OLACAK?
9 Ocak 2019 Çarşamba

Tunus’da başlamasının ardından kısa sürede bölgeye yayılan ve Arap Baharı adı verilen halk olaylarının kısa sürede Suriye’ye sirayet etmesi ile iç savaş halini alan olaylardan en fazla etkilenen ülke kuşkusuz Türkiye olmuştur. Gayri resmi rakamlara göre 4 milyondan fazla Suriyeli can güvenlikleri nedeniyle Türkiye’ye girmiş, maddi ve sosyolojik olarak birçok sorunu da beraberinde getirmişlerdir. Fakat bir de “Şah Fırat Operasyonu” örneğinde olduğu gibi Türkiye’de bazı kesimlerin “Türkiye kendi toprağını terk etti”, “Süleyman Şah’ın türbesini koruyamadı” gibi cümlelerden anlaşıldığı üzere psikolojik olarak olumsuz etkilendiğini görmekteyiz.

22 Şubat 2015 sabahı “Süleyman Şah Türbesi Boşaltıldı” haberi ile Türkiye sarsılmıştır. Süleyman Şah Türbesi Saygı Karakolu’nun boşaltıldığı zamana bakıldığında o bölgede; PKK terör örgütünün Suriye kolu PYD/YPG, Esad rejimi muhaliflerinden oluşan Özgür Suriye Ordusu (ÖSO), Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Koalisyonu (SMDK) ve en önemlisi de Irak ve Şam İslam Devleti (IŞİD/DEAŞ) başta olmak üzere[1] birçok örgütsel yapılanmaların bulunduğu görülmektedir.

Bu örgütlerin kimlerle ittifak, kimlerle müttefik ilişkilerinin olduğu, kimin kiminle çatıştığının belli olmadığı bir ortamda Saygı Karakolu personelinin ikmal ve iaşelerinde aksaklıklar yaşanmasının yanında türbenin IŞİD/DEAŞ terör örgütünün eline geçme ihtimalini de değerlendiren zamanın karar alıcı mekanizmaları bir gece harekatıyla Süleyman Şah’ın ve iki askerinin naaşlarının bulunduğu sandukalarla birlikte mevcut ecdat yadigarı emanetlerini bölgeden çıkartmayı uygun görmüşlerdir.

Genel hatlarıyla bilindiği üzere Süleyman Şah Türbesi’nin bulunduğu alan Türkiye’nin mevcut sınırları dışındaki tek toprağıdır. 30 Ekim 1918 Mondros Mütarekesi ile Fransız idaresine bırakılan Suriye toprakları içerisinde Caber Kalesi’nde yer alan ve Türk Mezarı olarak bilinen alanda Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Gazi’nin dedesi Süleyman Şah’a ve iki askerine ait olduğuna inanılan mezar alanı, Millî Mücadele’nin kazanılacağını anlayan Fransa’nın Anadolu’dan çekilme kararı üzerine imzalanan 20 Ekim 1921 Ankara Antlaşması ile Türkiye’ye bırakılmış[2] ve Lozan Antlaşması ile de bu hükümler aynen kabul edilmiştir. İlk yıllarda korumanın nasıl yapılacağı, burada bulundurulacak muhafızların asker mi yoksa sivillerden mi oluşacağı hususunda bazı sorunlar yaşanmış fakat Fransa’nın, silahlı Türk Jandarması olmasını kabul ettiğini[3] görmekteyiz.

Süleyman Şah Türbesi’ne olan saygının çok eskilere dayandığı görülmektedir. Halep Emiri Zengi Atabek döneminde başlanan ilk türbenin yapımı oğlu Nureddin tarafından tamamlanmış ve Selahaddin Eyyubi döneminde ise koruma altına alınmıştır. Moğollar tarafından 1260’ta yıkılmış olan türbe, Yavuz Sultan Selim döneminde restore edilmiştir. Rakka Valisi Kadı Hüseyin Paşa’nın tekrar inşa ettirdiği türbeye, 1882 yılında Sultan Abdulhamid tarafından tekrar inşa ile maaşlı türbedar ve onbaşı kumandasında bir takımdan oluşan birlik atanmıştır. Sultan Reşad döneminde tamir kararı alınan türbe, Birinci Dünya Savaşı nedeniyle onarılamamıştır. Cumhuriyet döneminde de gereken ilgi ve alakanın gösterildiği türbenin Fransa tarafından 1921’de Türk idaresine bırakılması için gayreti nedeniyle son Halife Abdülmecid Efendi Mustafa Kemal’i tebrik etmiştir. Cumhuriyetin ilanından hemen sonra bizzat Mustafa Kemal tarafından verilen talimat ile bakım ve onarım yapılmış ve Jandarma Karakolu inşa edilmiştir. 1931 yılında tekrar geniş kapsamlı olarak yapılan tamiratın ardından daha önce kaldırılmış olan imam kadrosu da tekrar ihdas edilmiştir[4].

Süleyman Şah Türbesi esasında Türkiye sınırına 100 km. mesafede bulunan Caber Kalesi’nin eteklerinde yer almaktaydı. Tamiri imkânsız hale gelen ve güvenlik zafiyetlerinin oluşmaya başlaması üzerine ilk türbe, 1939’da aslına uygun olarak inşa edildiği kale içerisine nakledilmiştir. 1966 yılına gelindiğinde ise Tabka Barajı inşaatına başlayan Suriye’nin, Caber Kalesi’nin dolayısı ile Süleyman Şah Türbesi ve Saygı Karakolu’nun da sular altında kalacağı gerekçesiyle Türkiye’den başka bir alana taşınması talebi üzerine iki ülkenin karşılıklı mutabakatı ile 1975’te Karakozak Köyü yakınlarında Fırat Nehri kenarına nakledilmiştir. Ankara ve Lozan Antlaşmaları baz alınarak Türkiye’ye 37 km. mesafeli bir alana yapılan bu ikinci nakil de yine aslına sadık kalınarak 8.797 m2 alan içerisine inşa edilmiş ve bu alan Türkiye Cumhuriyeti toprağı olarak kabul edilmiştir. İlerleyen zamanda bu defa 1991 yılında başlayan ve 1999’da tamamlanan Teşrin Barajı sularından etkilenmemesi için 22 Ocak 2003 tarihinde Türkiye-Suriye arasında varılan mutabakat ile Türbe ve Saygı Karakolu tahkim edilmiştir[5].

Anlaşılacağı üzere 1921 Ankara Antlaşması’ndan itibaren bütün işlemlerin uluslararası hukuka uygun olarak; Mandater Fransa ve ardından bağımsızlığını elde eden Suriye ile karşılıklı anlaşmalar ve mutabakatlar ile yürütülmüş olduğu görülmektedir.

Türkiye’nin Şah Fırat Harekâtı Suriye’nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimî Temsilcisi Beşar Caferi, tarafından BM Güvenlik Konseyi’nde sert bir şekilde eleştirilerek “Türkiye’nin yüzlerce asker ve askeri araçlarla topraklarına açık bir saldırıda bulunduğunu” iddia etmiştir[6]. O dönem için Türkiye’nin bu harekâtı uluslararası bir krize sebep olmamış olsa da uzun vadede sıkıntı olmayacağı anlamı taşımadığı değerlendirilmektedir. Çünkü Suriye rejimi tarafından asayişin sağlanamaması ve iç savaş durumu devam ediyor olsa da ortada mutabakat sağlanacak meşru bir otorite olmasa da Suriye Eşmesi’ne nakil bir mutabakat neticesinde yapılmamıştır. Zira ülkelerin toprak bütünlüklerine saygı duyulacağı ve bir ülkenin sınırlarının ihlal edilemeyeceği uluslararası hukukun amir hükümlerindendir.

Sonuç olarak;

Suriye’de yaşanan gelişmeler karşısında Süleyman Şah Türbesi’ne ve Saygı Karakolu personeline karşı IŞİD/DEAŞ örgütünün bir saldırı durumunun baş göstermesi karşısında bir oldu-bitti ile karşılaşmamak adına Türkiye, tek taraflı aldığı bir karar ile Suriye Eşmesi bölgesinde bir alan çevrilerek Geçici Türbe ve Karakol inşa edilmiştir.

Türbe ve Saygı Karakolu o dönemde taşınmak yerine güçlendirilmiş zırhlı birliklerle takviye edilerek koruma altına alınamaz mıydı? BM Antlaşması’nın 51. maddesi kapsamında yapılacak olan bir harekât ile uluslararası hukuk açısından herhangi bir sıkıntı oluşturmayacak olan bu seçenek neden tercih edilmedi bunu bilebilmemiz şimdilik mümkün değil…

Son zamanlardaki Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ve kuvvet komutanlarının Suriye Eşmesine gerçekleştirdikleri ziyaretlerin ardından yaşanan askeri hareketlilik kamuoyunu heyecanlandırmış ve türbenin eski yerine nakledileceği beklentisi ile heyecan yaşandığı basında yer almıştır. Türkiye ve Türk Milleti için manevi ve psikolojik açıdan büyük önem arz eden Süleyman Şah Türbesi bir an önce Karakozak’taki eski yerine nakledilmeli ve “Türk Milleti bir karış toprağını terk etmez” algısı tekrar ihdas edilmelidir. Son not; Karakozak Köyü, Halep’in Menbiç ilçesine bağlıdır. Dolayısı ile Türkiye’nin muhtemel Menbiç Harekâtı bu açıdan da önem arz etmektedir.

İsmail CİNGÖZ; Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Uzmanı/M.Sc. – BULTÜRK Ankara Temsilcisi.

[1] İsmail CİNGÖZ; “Süleyman Şah Türbesi ve Şah Fırat Operasyonu”, Kozan Sancak Gazetesi, 26.02.2015.

[2] İsmail SOYSAL, “Tarihçeleri ve Açıklamaları ile Birlikte Türkiye’nin Siyasal Andlaşmaları”, I. Cilt (1920-1945), 3. Baskı, ss. 42-58, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 2000.

[3] Ayşe HÜR, “Süleyman Şah Türbesi Hakkında Yanlış Bildiklerimiz”, Radikal Gazetesi, 24.08.2014,

[4] Yeni Akit, “Süleyman Şah Türbesi Neden Önemli?”, 22.02.2015.

[5] Erhan AFYONCU; “Süleyman Şah Türbesi”, Üsküdar Belediye Başkanlığı, Kültür Yayını, No:26, 2015, İstanbul.

[6] Sputnik News; “Suriye, Süleyman Şah Operasyonunu BM’ye Taşıdı”, 24.02.2015

Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR
Toplam 2 yorum var, 2 adet görüntüleniyor. Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 
Sadık K.oğlu 9 Ocak 2019 Çarşamba  08:43

Kalemine sağlık kardeşim.

Yorumu oyla      0      0  
Mehmet turgut 9 Ocak 2019 Çarşamba  08:18

Eline kalemine sağlık devre

Yorumu oyla      0      0  
FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
TİCARİ HAYAT GAZETESİ
ARŞİV
ÇOK OKUNANLAR
YAZARLAR
Mert Can DUMAN
Mert Can DUMAN
YAŞLANIYORUZ
R Bülend KIRMACI
R Bülend KIRMACI
SEÇİMLER VE KADIN ADAYLAR
İsmail CİNGÖZ
İsmail CİNGÖZ
YENİ ZELANDA KATLİAMI VE TÜRK DÜŞMANLIĞI
Duran AKKAYA
Duran AKKAYA
TÜKETİCİ OLARAK HAKLARIMIZI ÖĞRENMELİYİZ
Bünyamin ALTINTAŞ
Bünyamin ALTINTAŞ
ELEKTRİK DAĞITIM BEDELİ YASAL MI?
Seda TOLMAÇ
Seda TOLMAÇ
ALIM GÜCÜ DÜŞÜYOR MU?
Esra SARI
Esra SARI
TÜRKİYE’NİN SORUNU MARKALAŞAMAMA
Prof.Dr. Esat ARSLAN
Prof.Dr. Esat ARSLAN
BEKÂ
Halil YATAR
Halil YATAR
GELİŞEN İLETİŞİMSİZ DÜNYA...
Ömer AĞAÇLI
Ömer AĞAÇLI
DUA'NIN MAHİYETİ KONUSUNDA KİMİ GÖRÜŞLER
Şira Yıldız ASAN
Şira Yıldız ASAN
ÇAĞIMIZIN SORUNU “GÜVEN”
Burcu ŞEN
Burcu ŞEN
CİLT BAKIM ÖNERİLERİ
Gülçin KARLI İPEK
Gülçin KARLI İPEK
İLKLERİN KADINI SABİHA RIFAT GÜRAYMAN
Mustafa YILDIZ
Mustafa YILDIZ
SİYASİ BİR MÜLAHAZA 2: ÜLKEYİ KİMLERE TESLİM EDİYORUZ?
Hicret TÜRKMAN
Hicret TÜRKMAN
KOMŞULUK ÖLMESİN
Hasan AKGÜL
Hasan AKGÜL
YEREL SEÇİMLER İÇİN BİR DEĞERLENDİRME
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
ENDİŞE VERİCİ!
Gamze Nur ERGİL
Gamze Nur ERGİL
BABA’YA İTHAFEN
Dursun ERKILIÇ
Dursun ERKILIÇ
LİBAS
Fatma Sena YAMAN
Fatma Sena YAMAN
SEVİNCİ ŞÜKÜR, ÜZÜNTÜSÜ SABIR
Serkan KUMDAKÇI
Serkan KUMDAKÇI
SEYRE DEVAM
Can Berk KANAT
Can Berk KANAT
DİŞİYİ KİŞİ YAPALIM!
Esra  YAZDIÇ DEMİR
Esra YAZDIÇ DEMİR
ŞALVARIYLA KÜRSÜYE ÇIKIYOR, AKADEMİSYENLERİN YAPAMADIĞINI YAPIYOR
Şahap YILMAZ
Şahap YILMAZ
İŞ PLANI NEDEN ÖNEMLİ?
Ali Asker DEMİRHAN
Ali Asker DEMİRHAN
YENİ TORBA KANUN TASARISININ VERGİ HÜKÜMLERİ
Nesrin ÖZOĞLU
Nesrin ÖZOĞLU
NE OLACAK BU TURİSTLERİN HALİ!
Mehmet GÖKTÜRK
Mehmet GÖKTÜRK
GERÇEĞİ HAKARET SAYMAK!
Abdurrahman SAĞKAYA
Abdurrahman SAĞKAYA
DEVLET HİZMET SATIN ALMALI
Oktay TAŞ
Oktay TAŞ
İŞİMİZ FİYAKA!
Cihangir TÜRKMEN
Cihangir TÜRKMEN
İHTİYAÇLARIM VE REFERANDUM
İsmet ORHAN
İsmet ORHAN
ÜÇ MUAMMADA... İLKLER NELER OLUYOR?
Sedat ERİŞ
Sedat ERİŞ
HALKIN BİLİNÇALTINDAKİ SORULAR-4
ÇOK YORUMLANANLAR
FACEBOOK'TA TİCARİ HAYAT
Ana Sayfa Gündem Ekonomi Şirketler Özel Haber Ankara Röportaj Sağlık
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva