ANA SAYFA GÜNDEM EKONOMİ ŞİRKETLER ÖZEL HABER ANKARA RÖPORTAJ SAĞLIK VİDEOLAR
Kapadokya kanunla korunacak
Kapadokya kanunla korunacak
Denizli'de motosiklet ambulanslar göreve başladı
Denizli'de motosiklet ambulanslar göreve başladı
Kilis müzesi tarihi binaya taşınıyor
Kilis müzesi tarihi binaya taşınıyor
600 megavat batarya kapasitesine ihtiyaç duyabilir
600 megavat batarya kapasitesine ihtiyaç duyabilir
KPSS kampı Yenimahalle’de başlıyor
KPSS kampı Yenimahalle’de başlıyor

R Bülend KIRMACI

SEÇİMLER VE KADIN ADAYLAR
20 Mart 2019 Çarşamba

Belediye seçimlerine iki hafta kaldı. Listelerde kadının “adı yok”! Demokrasi kuşunun bir kanadı adeta kırık. Partiler bu açıdan verdikleri sözü tutamadılar. Sınıfta kaldılar. Oysa siyasete daha çok “kadın eli” değmesi ne kadar güzel olurdu. Olmadı! Elbette nedenleri daha yakından irdeleyen kadın adayları destekleme örgütleri bunu, kültürel, ekonomik, yasal, eğitim gibi olgulara bağlıyorlar. Doğrudur. Zaten geriye ne kalıyor ki? Demek ki az gitmiş uz gitmiş dere tepe düz gitmiş ama yeterli gelişmeyi sağlayamamışız… Sırf “kadın” diye ayırmıyorum, öyle kontenjan gibi düzenlemelerle de sınırlı düşünmüyorum ve konuyu, hayatın tabii akışı içinde değerlendiriyor; 1351 il, ilçe, belde başkanı arasında halen sadece 105 kadın başkanın olmasını ve yüzde 7,7 bir oranda bulunmasını “doğal bulmadığımı” anlatmak istiyorum. Nüfusun yarısı kadınsa; hayatın her alanında en az % 25 oranında yer alabilmeleri gerekirdi diyorum. Bu, 2019 Mart seçimlerinden sonrasında, umarım olur!

76 Kadın Milletvekili

Bizim Cumhuriyet’imiz kadın-erkek eşitliği yapısallığı üzerine kuruludur. Cumhuriyet devrimleri “kulu birey, tebaayı toplum, müridi yurttaş” yapan o arada kadınlara da düşünce ve çalışma soframızda yer açan reformlar manzumesidir. Gerçekten, 1930 yılında kadınlara belediye seçimlerine katılma; muhtar ve ihtiyar heyeti üyesi olma hakkı sağlanmış; 5 Aralık 1934’ten itibaren de milletvekilliği seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır… 1935 yılında tecelli eden V. Dönem TBMM’nde toplam 395 üyeden 18’i kadın olup bunun oranı % 4,6’dır. Cumhuriyetin ilk yılları için azımsanmayacak bu oranı çok partili demokraside uzun yıllar tutturamadık bile. Ta ki 2000’li yılların ikinci yarısına kadar ve bugün ancak 76 parlamenterimiz kadın (%14). Yine umalım ki, önümüzdeki dönemlerde bu sayı ve oran artsın ve yükselsin… Geriye dönüp baktığımızda ve siyasetin en tepe noktalarına odaklandığımızda -siyasi performansları bir yana- bizde de bir hanım başbakan olmuş, şu anda da Meclis’teki partilerden birinin genel başkanı bir hanımdır ancak bu yetmez.

Dünya’yı Yöneten Kadınlar

Gerçekten Dünya genelinde ve siyaset özelinde de yeterince hanımın yönetici noktalara eriştiği söylenemez. Bununla birlikte çok değişik coğrafyalardan ve kültürlerden kimi ülkelerde halen kadın yöneticiler iş başındadır ve siyasete daha çok kadının katılması ümidini yaşatmaktadırlar. Almanya’da Angela Merkel, İngiltere’de Theresa May akla ilk gelen başbakanlardır. Norveç’te Erna Solberg, Polonya’da Beata Szydlo yine başbakanlık makamındadır. Hırvatistan’da Kolinda Grabar-Kitaroviç Devlet Başkanıdır. Litvanya’da Dalia Grybauskaite cumhurbaşkanıdır. Menfur bir terör saldırısıyla gündeme gelen Yeni Zelanda’da Laurell Ardern başbakandır. Öte yanda Şili’de Devlet Başkanı Bayan Michelle Bachelet’tir. Dünya’nın “uzak” yerlerinde örneğin, Nambiya’da Başkan Bayan Soara K-Amadhila’dır. Bangladeş’te başbakanlık koltuğunda yine bir hanım olan Hasina Vecid oturmaktadır. Tayvan’da cumhurbaşkanı Tsai Ing-Wen, Liberya’da Başkan Bayan Ellen Johnson Sirleaf’tir. 

1 Müsteşar, 2 Vali !

Tabii kadının adı siyasette ne kadarsa hayatın diğer alanlarında da bir yerde o kadardır. Mantık budur… Ve Türkiye’mizde siyaset dışı alanda özellikle üst kademelerde kadınlar pek yer alamamaktadır. 2017 yılı ve devlet personel verilerine göre; bakanlıklar, başkanlıklar “müsteşarları” arasında sadece 1 tanesi hanımdır ve o da Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığında görev yapmaktadır. Türkiye’mizde 81 ilimizin sadece 2 tanesinde hanım vali bulunmaktadır. Toplam 7 Yüksek Yargı organından sadece 1 tanesinin, Danıştay’ın Başkanı bir hanımdır. Yine 2017 verilerine göre sanayi, odalar, esnaflar, gazeteciler, tabipler, barolar gibi meslek örgütlerinin 13 başkanı arasında kadın başkan yoktur! Öte yandan (2015 verilerine göre) müsteşar yardımcısı, genel müdür ve yardımcıları, daire başkanları gibi üst düzey görev yapan 8288 kişiden sadece 663’ü (yüzde 8) kadınlardan oluşmaktadır. Ya akademik yaşam? Orada da tablo çok farklı değildir; (2016 verilerine göre) 176 rektörden 17’si kadındır; buna karşılık daha alt akademik kategori ve unvanlar açısından bakıldığında 158.483 akademisyenin 70.029’u kadındır, ki, bu yüzde 44,19 gibi diğer verilere göre yine de iyi sayılır bir orandır. Nitekim büyük sayılarla karşılaştırmalar yapınca kadın-erkek oranında üst görev kademelerinde geçerli olan orantısızlık bir ölçüde olsun azalmakta ve hayat kendi mecburiyetini dayatmaktadır: Bugün (2017 verileriyle) 3.099.969 kamu personelinin %37,80’i yani 1.171.816’sı hanımlardan oluşmaktadır.

İlk Ezilen Kadın !

Evet siyasette kadın konusuna dönmeden, bürokraside, demokratik kitle örgütlerinde, yüksek yargıda ve akademide kadınların sayısını ve oranını gördük. Kadın-erkek oranı ancak alt kademelerde bir ölçüde eşitsizlik girdabından sıyrılmaktadır. Üst kademelere çıkıldıkça bu oran erkeklerin lehine ve kadınların aleyhine belirmektedir. Siyasette de bu böyledir. Yani parti üyeleri açısından erkek-kadın sayıları arasında belki fazla açıklık yoktur ama iş, temsil noktalarına ve adaylığa geldiğinde, kadınların arzu edilen oranları teşkil etmedikleri açıktır. Bu durumdan tüm toplum en başta da kadınlar etkilenmektedir.

Ekonomide Zorluklar

Gerçekten kadınlarımız ekonomi alanında ve çalışma yaşamında da erkeklere oranla daha zorlu sorunlar ile karşı karşıyadır. Örneğin, (2017 TÜİK verilerine göre) yüzde 10,7 işsizlik oranı erkeklerde % 8,8 ve kadınlarda % 14,6 olan bir bileşime konudur. Yine % 48’lik istihdam oranının dağılımı açısından erkekler % 67,1  kadınlar % 29,3 gibi bir oranı oluşturmaktadır. Bu doğrultuda yüzde 53,7 olan işgücüne katılım erkeklerde % 73,5 ve kadınlarda % 34,4 gibi oranlarla yansımaktadır. Görüldüğü gibi siyasette karar noktasında kadın ne kadar azsa, bürokraside, yargıda, sivil toplum örgütleri ve akademide tepe noktalarda da oransal olarak o kadar az kadın vardır. Bu hayatta “daha az kadın” ekonomide kadına daha  fazla yüklenmek demektir.  Bileşik kaplar öyküsü gibidir, bu tablo, bu durum! Bu tablo, bizi, kadın naifliğinden ve özeninden uzak kararların ya da geleneğe dayalı vurdumduymazlığın etkisine daha çok atmaktadır. Böyle olunca da; yine kadınlar tarafından ödenen başka bedeller gündeme gelmektedir: Kadın cinayetleri, istismarları ve kadına yönelik şiddet vakalarında artışa rastlanmaktadır. İşte iki yüzüyle: bir yandan yönetimde kadının yetersizliği diğer yandan yasalara ve yaşam pratiğine kadının duyarlı elinin değmemişliği yüzünden bu tablo acı bir tablolar olarak karşımızda durmaktadır.

Her Alanda Kadınlar Göreve!

Son olarak yine dönelim 2019 Mart seçimlerinde kadının siyasete katılımı açısından geçerli koşullarımıza… Bir kere öncelikle şunu ifade etmeliyim, ben bu seçimlerde partilerden çok kadın adayların varlığını önemsedim. Çünkü bu seçimde gelir geçer ama, kadın adayların beldede, ilde yönetime daha çok talip olmaları ve “mührü mazbatayı almalarının” demokrasimiz için katkıda bulunacağına inanmaktayım. Fakat veriler ve listeler maalesef bu doğrultuda değil. Mesela siyasi partilerin il başkanlarına bakalım… Bildiğim kadarıyla, Ak Parti’de sadece 1, CHP ve MHP’de ise sadece 2’şer il başkanı hanımlardan oluşmaktadır. Nitekim, 2014 yerel seçimlerinde seçilen büyükşehir belediye başkanlarından sadece dört tanesi kadındı ve tüm seçilenlerin ancak yüzde 4’ünü oluşturan bu oranın bu seçimde de pek değişeceği yok; öyle ki partilerin adaylarına bakınca aşağı yukarı zaten bu oranlarda kadın adayı olduğu görülmektedir. Oran buysa sonuç da değişmeyecektir. 2019 yerel seçimlerinden sonra da demokrasimize istenilen ve yakışan oranda kadın eli değmeyecektir. Bu durum kesindir ve daha çok kadın aday dileği, artık gelecek seçimlere kalmış bir özlemdir. Ben yine de büyük fedakarlık ve feragatle il, ilçe, belde ve yerel meclislerde aday olan tüm hanımlara başarılar dileklerimle saygılarımı sunuyor, demokrasimiz adına onlara şimdiden teşekkür ediyorum. Bir gün sanatta, sanayide, sporda, akademide, bürokraside, sivil toplum örgütünde ve bunların tepe noktalarında ve yönetim yerlerinde daha fazla sayıda çok iyi yetişmiş hanımlar var olurlarsa bilin ki o gün siyasete hanım eli daha çok değmiştir.

 

Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
TİCARİ HAYAT GAZETESİ
ARŞİV
ÇOK OKUNANLAR
YAZARLAR
Prof.Dr. Esat ARSLAN
Prof.Dr. Esat ARSLAN
ABD’NİN TÜRKİYE UYARILARI
Esra SARI
Esra SARI
SOKAKLAR ÇÖP KUTUSU MU?
Bünyamin ALTINTAŞ
Bünyamin ALTINTAŞ
SURİYELİLER AĞAÇ DİKSİN
Halil YATAR
Halil YATAR
SAĞLIKSIZ ÇAĞDA SAĞLIKLI KALMA ÇABALARI
Şira Yıldız ASAN
Şira Yıldız ASAN
SAĞLIĞIMIZ ÇOK GÜZEL OLSUN
Ömer AĞAÇLI
Ömer AĞAÇLI
''KİBİR'' VE ''KİBRİYA''
Mustafa YILDIZ
Mustafa YILDIZ
GEZİ İZLENİMLERİ III SLOVENYA'DAN SONRA 2. DİNİSİZ ÜLKE OLAN ÇEK CUMHURİYETİ(ÇEKYA), ESKİ ÇEKOSLOVAKYA-2
Burcu ŞEN
Burcu ŞEN
DÜNYANIN EN ETKİLEYİCİ YERLERİ BELLİ OLDU!
Mert Can DUMAN
Mert Can DUMAN
GENÇLİK HAFTASININ ARDINDAN
R Bülend KIRMACI
R Bülend KIRMACI
GÖRÜNENLER VE GERÇEKLER
İsmail CİNGÖZ
İsmail CİNGÖZ
ABD'NİN İRAN'DAN SONRAKİ HEDEFİ TÜRKİYE
Duran AKKAYA
Duran AKKAYA
TÜRK SÜRÜCÜLERİN ELEKTRİKLİ OTOMOBİLLERE OLAN İLGİSİ ARTIYOR
Seda TOLMAÇ
Seda TOLMAÇ
SAHİP OLANLAR VE OLAMAYANLAR
Oğuzhan SARI
Oğuzhan SARI
İSTANBUL SEÇİMLERİ YENİLENİYOR, PEKİ ŞİMDİ NE OLACAK?
Gülçin KARLI İPEK
Gülçin KARLI İPEK
İLKLERİN KADINI SABİHA RIFAT GÜRAYMAN
Hicret TÜRKMAN
Hicret TÜRKMAN
KOMŞULUK ÖLMESİN
Hasan AKGÜL
Hasan AKGÜL
YEREL SEÇİMLER İÇİN BİR DEĞERLENDİRME
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
ENDİŞE VERİCİ!
Gamze Nur ERGİL
Gamze Nur ERGİL
BABA’YA İTHAFEN
Dursun ERKILIÇ
Dursun ERKILIÇ
LİBAS
Fatma Sena YAMAN
Fatma Sena YAMAN
SEVİNCİ ŞÜKÜR, ÜZÜNTÜSÜ SABIR
Serkan KUMDAKÇI
Serkan KUMDAKÇI
SEYRE DEVAM
Can Berk KANAT
Can Berk KANAT
DİŞİYİ KİŞİ YAPALIM!
Esra  YAZDIÇ DEMİR
Esra YAZDIÇ DEMİR
ŞALVARIYLA KÜRSÜYE ÇIKIYOR, AKADEMİSYENLERİN YAPAMADIĞINI YAPIYOR
Şahap YILMAZ
Şahap YILMAZ
İŞ PLANI NEDEN ÖNEMLİ?
Ali Asker DEMİRHAN
Ali Asker DEMİRHAN
YENİ TORBA KANUN TASARISININ VERGİ HÜKÜMLERİ
Nesrin ÖZOĞLU
Nesrin ÖZOĞLU
NE OLACAK BU TURİSTLERİN HALİ!
Mehmet GÖKTÜRK
Mehmet GÖKTÜRK
GERÇEĞİ HAKARET SAYMAK!
Abdurrahman SAĞKAYA
Abdurrahman SAĞKAYA
DEVLET HİZMET SATIN ALMALI
Oktay TAŞ
Oktay TAŞ
İŞİMİZ FİYAKA!
Cihangir TÜRKMEN
Cihangir TÜRKMEN
İHTİYAÇLARIM VE REFERANDUM
İsmet ORHAN
İsmet ORHAN
ÜÇ MUAMMADA... İLKLER NELER OLUYOR?
Sedat ERİŞ
Sedat ERİŞ
HALKIN BİLİNÇALTINDAKİ SORULAR-4
ÇOK YORUMLANANLAR
FACEBOOK'TA TİCARİ HAYAT
Ana Sayfa Gündem Ekonomi Şirketler Özel Haber Ankara Röportaj Sağlık
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva