ANA SAYFA GÜNDEM EKONOMİ ŞİRKETLER ÖZEL HABER ANKARA RÖPORTAJ SAĞLIK VİDEOLAR
Türkiye'deki koronavirüs salgınında son durum
Türkiye'deki koronavirüs salgınında son durum
Bakan Akar Pençe Operasyonlarının bilançosunu açıkladı
Bakan Akar Pençe Operasyonlarının bilançosunu açıkladı
Ankara Valiliğinden vatandaşlara çağrı
Ankara Valiliğinden vatandaşlara çağrı
Irak'ın kuzeyinde 3 PKK'lı etkisiz hale getirildi
Irak'ın kuzeyinde 3 PKK'lı etkisiz hale getirildi
Kuveyt yarım milyondan fazla yabancı işçiyi sınır dışı etmeyi planlıyor
Kuveyt yarım milyondan fazla yabancı işçiyi sınır dışı etmeyi planlıyor

Prof.Dr. Esat ARSLAN

MISIR SİLAHLI KUVVETLERİ: ESNAFAT-I ASKERİYE
27 Temmuz 2020 Pazartesi

Seksenli yılların sonlarına doğru kendi arabamla tek başıma Şam Askeri Ataşeliği görevine doğru yol alırken dilime dolamıştım, ‘Esnafat-ı Askeriye’ betimlemesini. Sovyetler Birliği sallantıdaydı, ama 5.000’in üstünde Rus uzman Suriye’de bulunuyordu o zamanlar. Aslına bakarsanız, Rus uzmanlar da geçim derdine düşmüşlerdi. Bulgar askeri ataşesi bile Sofya’ya döndüğünde şoförlük yapacağını söylüyordu. Rus Askeri uzmanlar Suriye Silahlı Kuvvetlerinden hiç memnun değillerdi. Hiç öyle askerlik şuurundan bahseden olmadığını, askerliği sadece ulufe yeri olarak gördüklerini söylüyorlardı.

Bir başıma bom boş Suriye otoyolunda yol alırken ‘Esnafat-ı Askeriye’ sözcüğü dilime oturmuştu, sanki. Bu profesyonel askerlikle hiç de alakası olmayan bu ifadeyi tekrarlayıp duruyordum, tentesi sökük, hurdahaş askeri araçları gördüğümde. İdlip, Hama, Humus kentlerinin varoşlarındaki askeri kışlalarındaki Suriye Silahlı Kuvvetlerinin perişan halini gördüğümde, “-gözümüzde amma da büyütmüşüz” diyordum, “bu Suriye askerlerini”. Bu ‘Başıbozuk Ordusu’yla muharebe eden İsrail Silahlı Kuvvetleri bu sayede ünlenmişti. Başıbozuk sözcüğü Türkçeden Latin ve Slav dillerine birebir geçmiş sözcüklerden biridir. Resmî, resmîleşmiş ya da kendisini şu ya da bu güç ile “resmî” leştirmiş iktidar alanlarının dışında farklı, ayrık, kendine özgü bir disiplin anlayışıyla kendisine iktidar alanı değil, yaşam alanı oluşturmuş kişi, grup, oluşum için kullanılır, bu başıbozuk sözcüğü. Çizgi roman kahramanı “Tenten’in Maceraları”nda yardımcıları Profesör Turnusol, köpeği Milu gibi arkadaşı küfürbaz Kaptan Archibald Haddock da nasıl “bashibazouk!” diye önüne geleni kalaylıyordu? Anımsadınız değil mi?

Bu arada söyleyelim, TSK, ne başıbozuk ne de ‘esnafat-ı askeriye’ sözcüğüyle birlikte düşünülebilmesi mümkün müdür? Öyle bir şey olabilir mi? Mümkünatı yok. Belki yiyecek, içecek ve giyecek alım satım yaptıklarından levazım sınıfı için sadece ‘esnafat-ı askeriye’ terimi sezinletilirdi. Ne bileyim, belki de esnafla iç içe olduklarından levazım sınıfını çağrıştırırdı. Bu yüzden levazım sınıfının uhdesindeki satın alma, muayene komisyon başkanlıkları kışlaların içerisine sokulmaz, güvenlik açısından zorunlu ise nizamiyeye yakın yerlerde konuşlandırılırlardı.  Askerlikle içine ‘alavere’ ve ‘para’ girdiğinden esnaflıkla yan yana getirilemezdi. ‘Alavere’ sözcüğü ‘dalavere’ ile birlikte kullanıldığında, esnafat-ı askeriye’nin işlerini çağrıştırırdı. Örneğin, Türkistan lehçelerinde “ticaret” anlamına gelen bu kelime, arkasından gelen ‘dalavere’ ile birlikte kullanıldığında yalan dolanla gizlice dolap çevirmek, karşısındakini katakulliye getirmek anlamı taşımaktadır.

Suriye’de ilk günümden itibaren gördüm ki, gerçekten de askerler ticaret ile tüccarla iç içe çalışmakta, birlikte geçinip gitmekteydiler. O kadar ki, Suriye’de askerler rütbelerine göre neredeyse her biri, her bir tecimevinin satın alma görevlerini üstlenmişlerdi. Pazar yerlerinde ya da şehir merkezlerinde, hatta üniformalı olarak açtıkları tezgâhlarına hiç kimse müdahale edemiyor, yaklaşamıyordu bile. Belediye zabıtaları, polisler onlara ilişmekten korkuyorlardı. Bu durumu Ankara’ya rapor ettiğimizde ‘-hadi canım bu kadar da olmaz.’ Sözleriyle karşılanıyorduk. Ama durum bu kadar apaçık, gerçekti. Erlerden başlayarak işporta tezgâhı, mağaza önü, mağaza arası, merdiven altı, küçük dükkân, bakkaliye, market, süpermarket, grosmarket, hipermarketler bir bir paylaşılmıştı. Büyük alışveriş yerlerinin deyim yerindeyse satın alma başkanları ise generallerdi. Asker ekonomiyi yönetiyor, birbirine geçişli sarmal bir biçimde sanki büyük bir ‘Esnaf Kooperatifi’ gibi çalışıyordu.

Suriye’ye bu alışkanlık, maaşların az olmasından ve daha çok da Nasır döneminde 1958 – 1961 yıllarında Suriye, Yemen ve Mısır’ın kurmuş oldukları Birleşik Arap Cumhuriyeti deneyiminde Mısır’dan geliyordu.  Mısır’da ordunun ticari geçmişi Cemal Abdülnasır 1952’de iktidara gelişiyle birlikte askerlerin kurucu unsur olarak 18 Haziran 1953 tarihinde Mısır Cumhuriyeti ilan edilmesine dayanmaktadır.  Cumhuriyetin ilanıyla birlikte uzun süredir ekonominin içinde yer alan ordunun kendine ait birçok şirketi varken, ekonomi de büyük oranda ordu tarafından kontrol edilmektedir. Neredeyse tüm generaller tüm şirketlerin yönetim kurullarında görev almaktadır. Bunlar dışında askerler tarafından kurulan ve silahlı kuvvetler üyelerinin kişisel ekonomik risklerinin kullanılmasıyla yürütülen ticari ya da kârlı girişimler de askerlerin elinde bulunmaktadır. Ülkede ekonominin militarizasyonuna hizmet eden askeri şirketler üst rütbeli askerlerin refahını arttırırken, orduyu üretim aracı bir sınıf haline dönüştürmekte ve olağanüstü koşullarda orduyu siyasetin bir aracı haline de getirmektedir. Siyaset; kabaca kaynakların paylaşılması için yapılan bir mücadele olarak tanımlanmaktadır. Bu nedenle, Silahlı Kuvvetler personelinin bu kâr elde etme sürecine doğrudan veya dolaylı olarak dahil olmaları, ordunun politika oluşturma sürecine ve kaynakların dağıtımını kontrol etmedeki kurumsal ilgisini arttırmaktadır. Kamusal hesap verebilirlik normlarına uymadan kamusal kaynakların kullanılması yasama denetimi dışında olmak demektir. Nedir bunlar? Bunlar, Mısır’daki askeri şirketlere çok uygun koşullarda devlet arazilerinin tahsis edilmesi, emekli silahlı kuvvetler personeline destek personeli sağlanması, kamu hizmet faturaları ve seyahat sübvansiyonları, serbest piyasa ekonomisinin kurallarına uymadan iş fırsatlarını silahlı kuvvet personeline yönlendirmek gibi birçok ayrıcalıklı durumu içermektedir. Mısırda silahlı kuvvetler, makarna, salça şişelenmiş su maden suyu gibi gıda sanayii üretimi yanında, enerji, gaz, televizyon, buzdolabı, silah sanayii ve mobilya üretimi yapmakta, stadyum işletmekte, turizmde yatırım yapmakta deniz taşımacılığında en ön sırada bulunmaktadır.  Ekonominin üçte birini kontrol ettiği kabul edilen Mısır Silahlı Kuvvetlerinin emlak piyasasında da etkinliği bilinmektedir. Süveyş Kanal İdaresi, Pord Said ve İskenderiye gibi limanlarda koramiral ve tuğamiral rütbesinde muvazzaf askerler iş başında yönetici durumdadırlar. Mısır Silahlı Kuvvetlerinin üretimini ve yatırımlarını örgütlemek için bir Askeri Üretim Bakanlığı bile bulunmaktadır. (1) IMF’den borç alımına çıkan Ordu, Yüksek Askeri Konseyinin kararı ile Mısır Merkez Bankasına bir milyar dolar borç vermiştir. (2) Mısır’ın 1964 tarihli Anayasası” Üretim araçları Mısır halkının kontrolündedir” olarak bağıtlanmasına karşın, bu maddeye dayanarak ordu halk adına bu yetkiyi devir almıştır. Ordu üretimi” Queen” marka makarnalara, “Safi” marka maden suları ile “Wataniyyah” benzin istasyonlarını her yerde görmek mümkündür. Savunma amacıyla kamu arazilerine el koyabilen ordu turistik tesis, otel inşa edebildiği gibi özel sektöre de aynı amaçla satabilmektedir. (3) Mısır’da Silahlı Kuvvetler, tüketim malları üretimi başta olmak üzere, temel ekonomik varlıkların kontrolünü elinde tutmakta ve askeri şirketlerin çoğu vergiden muaf tutulmaktadır.  Yabancı yatırımcı çok uluslu şirketler de bu yüzden ortak olarak bürokrasideki etkinlikleri nedeniyle askeri şirketleri yeğlemektedir.  Ayrıca Mısır Silahlı Kuvvetleri ekonominin önemli bileşeni olan emek üzerinde de baskıcı ve hak ihlallerinin odak noktasını oluşturmaktadır. Mısır ordusu paradoksal bir durum olarak özelleştirme ve liberal ekonomi karşıtlığının lideri durumundadır.

Şimdi de Türkiye’ye bir bakalım mı? Bu konudaki bilinçli bir üçleme Türkiye Cumhuriyeti’ni laikleştiren 3 Mart 1924 tarihinde kabul edilen 429, 430 ve 431 numaralı yasalar olmuştur. Bu teslisin en can alıcı ortak noktası kışlanın, caminin ve okulun siyaset dışına çekilmesi ve politikanın dışında tutulması olmuştur. Bir başka deyişle, bu hareket Osmanlı Devleti’nin bekasında onulmaz yaralar açan deyim yerindeyse kışlada, camide ve okulda siyaset yapılmasının önüne set çekilmesi hareketi olduğu kadar bu üçlemenin paradan uzaklaştırılması elinin çekilmesi sağlanmıştır. Bu şekilde yolsuzlukların da önüne geçildiğinden söz konusu yasalar, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde önemli bir kilometre taşı olarak yer almıştır. Bu nedenle belki de bir laiklik üçlemesi olarak, 3 Mart 1924 tarihinde çıkarılan Türkiye Cumhuriyetin laikleştiren yasalardan birincisi; 429 Sayılı: Şer’iye ve Evkaf ve Erkânı Harbiye-i Umumiye Vekâletlerinin İlgasına Dair Kanunu’dur. Bu yasa ile birer politik ekonomik makam olarak cami ve kışla devlet çatısı altına alınarak bugünkü Diyanet İşleri Başkanlığı, Vakıflar Genel Müdürlüğü ile Genelkurmay Başkanlığı’nın ilk temeli de atılmıştır. Bu kanunla; Şeriye ve Evkaf Vekâleti (Bakanlığı) kaldırılmış, din işleri ile devlet işlerinde birbirinden ayrıştırılarak cami siyasetin dışına alınmıştır. Kuşkusuz, bu şekilde ilmiye sınıfının vakıflar vasıtasıyla doğrudan paraya müdahalesi önlenmiştir. Şer’iye ve Evkaf Vekâletinin kaldırılması ile buradan mekteplere ve medreselere ayrılan vakıflara ait kaynaklar, ulusal eğitim bütçesine aktarılmıştır. Malum, insanların metafizik öteki dünyasını, uhreviyatını biçimlendiren ilmiye sınıfı vakıflar vasıtasıyla paraya yön vermeye kalkıştığında da onların da siyasetin bir aracı haline gelmeleri kaçınılmazdır, varsayımından hareket edilmiştir. Kuşkusuz bal tutan parmağını yaladığı gibi deveyi havuduyla yutmaktadır.  Bir bakıma bu yasayla dinin ekonomiden de elinin çekilmesi amaçlanmıştır. Daha doğru ifadeyle dünyevileştirilmiş olan din olgusu gerçek yerine uhreviliğe ve ilahiyat alanına yeniden kazandırılmıştır.

Bir Başkanlık (riyaset) olarak Bakanlar Kurulu çatısı altında bulunan, mili mücadele yıllarında zorunlu olarak bir bakanlık olarak yapılandırılan Genelkurmay Başkanlığı da “siyasal yönetim” den ayrılması kabul edilmiş, devlet çatısı altında siyaset dışılığa kavuşturulmuştur. Bu önemli yapısal süreç de Türkiye Cumhuriyeti’ni laikleştiren yasaların eseridir.

Gelelim Mısır’ın toplumsal yapısına. İsrail savaşlarının ardından Mısır›ın iskân politikasındaki belirsizlikler, halkın mezarlıkları mesken olarak kullanmasına neden olmuştur.  Mısır’ın başkenti Kahire’de, iki milyona yakın kişi mezarlıklarda yaşamaktadır. İşsizlik çok büyük toplumsal sorun olduğu gibi, çok çocuklu aileler aylık ortalama 40-50 Amerikan dolarıyla yaşamak zorunda kalmaktadırlar.

Mısır’daki Arap Baharından, Müslüman Kardeşler iktidarının Sisi darbesiyle devrilmesinden sonra küçük rütbeli er ve erbaşlar da nasibini almıştır. Sokaklarda mevsimine göre salatalık, karpuz, kavun satan asker görüntüleri bir anda ülkeyi kaplamıştır. Askerler ekonomik daralmadan dolayı artık iyice esnafların işlerine yönelirken halk ve küçük esnaf da bu durumdan oldukça şikayetçi bir duruma gelmiştir. Mısır’da halkın çoğu, askerin kendi işlerini yapmasından dolayı ürün satamadığını söylerken bir yandan da ‘Savaş çıksa cepheye bunları mı göndereceğiz’ diyerek de ordunun yetenekleri açısından kaygı ve endişe duymaktadırlar.

Mısır Milli Meclisi 20 Temmuz 2020 tarihinde Libya’ya askeri müdahale seçeneğine onay veren tasarıyı onaylamıştır. Bunu Türkiye’nin durumuyla karıştırmamak ve karşılaştırmamak gerekir. Mısır Milli Meclisi’nden Libya’ya müdahale tezkeresi aslında Darbeci Hafter’e yardım tezkeresidir. Bu tezkerenin geçmesinden sonra Darbeci Sisi, tehdidin dozajını arttırmış olmasının, diğer bir deyişle kolpoculuk yapmasının gerçekten de bir kıymet-i harbiyesi bulunmamaktadır. Libya’yı yakından takip eden diplomatik ve askeri çevreler, bu tezkerenin büyük oranda simgesel bir karar olduğunu söylerken, buna karşılık hem Mısır Ordusunun zaaflarının hem de Sirte’ye kadar ilerlemek için 1500 km çölü aşabilmelerinin mümkün olmadığını da dillendirmektedirler. Geçen makalemizde de belirttiğimiz Sirte’yi, Cufra’yı kırmızıçizgiye dönüştüren darbeci Sisi Mısır’ının, Hafter güçlerine yardım malzemesi de göndermeye başlaması, Vatiyye üssüne saldırıda aktif rol üstlendiğini yayması Rus ve Fransızlar arasındaki bir paslaşmasının eseridir. Sisi’nin, Mısır için bu kadar yaşamsal acil sorunları varken Libya’yla uğraşması önceliği kendi ülkesinin çıkarları değil, Birleşik Arap Emirlikleri’nin çıkarları olduğunu açık seçik göstermektedir.

Söylemem odur ki hiçbir Kıta Avrupa Ordusunun kara savaşı yapacak olanak ve yeteneği bulunmamaktadır. Bunun en tipik örneği üçüncü milenyuma beş kala Sırbistan ordusu tarafından Avrupa’nın ortalık yerindeki Boşnak soykırımına hiçbir Avrupa Ordusunun müdahale edememesidir. Bunun en tipik örneği askerlerinin en az yarısının Afrika kökenli ve lejyoner statüsündeki Fransız Silahlı Kuvvetleridir. Diğer taraftan kendisi köhne bir Deniz Kuvvetlerine sahipken Sisi’ye üç yeni denizaltı verebilen Alman Silahlı Kuvvetlerinin de şuurlu bir sinerjisi bulunmamaktadır. Bu durumda ABD güçlerinin Almanya’yı terk etmesinden sonra Almanya’nın kendi ülkesinin savunmasını güçlendirmeye çalışacağı tahmin edilmektedir. Yunanistan’a gelince. Yunanistan’ın kendi ordusunun amiral ve generalleri bile Türkiye karşısındaki güç mukayesesinde pek de ümitvar olmadıklarını hemen her vesileyle açıkça belirtmektedirler.

Rusya’nın Libya’da yer açmasını önleyebilecek NATO’nun güney kanadının yapması gereken işi Türkiye bütünüyle üstlenmiştir. ABD için Suriye’de olduğu gibi Libya’da da RF’yi durduracak güç, Türkiye Cumhuriyetidir, çöl harekâtını icra edecek TSK eğitmenleridir, Mavi Vatan Ordusu ve İHA / SİHA’larla güçlendirilmiş Türk Hava Kuvvetleridir.

Mısır Ordusu için bir şeyler, söyleyebilir misiniz? Diyecek olursanız. Söyleyelim. Mısır halkını IMF’ye milyarlarca dolar borçlandıran, halkın milyarlarca dolarını da silah araç ve gereç alıyorum diye Fransa’ya peşkeş çeken darbeci Sisi liderliğindeki, bu esnafat-ı askeriyenin Türkiye’ye kafa tutması pek de mümkün görülmemektedir.  Böyle bir şeye kafa yoruyorsanız, söyleyelim. Bu soruyu da çocukluğumda yıllarca kapalı gişe oynayan rahmetli Muammer Karaca’nın Asuman Anan’ın  ve Aziz Basmacı’nın ünlü tiyatro oyununun ismiyle yanıtlayalım. “Güldürme Beni Hariciye?” 

 

Dipnotlar

Abdullah Köktürk, Militarizmin Öteki Yüzü Askeri Şirketler, Ağustos 2019 Https://Www.Researchgate.Net/Publication/335233940_Militarizmin-Oteki-Yuzu-Askeri-Sirketler/Erişim Tarihi 24.07.2020

Shana Marshall ve Joshua Stacher, “Egypt’s Generals and Transnational Capital”, Middle East Research and Information Project, MER 262, Spring 2012, Volume: 42, (Çevrimiçi) http://www.merip.org/mer/mer262/egypts-generals-transnational-capital, 8 Mayıs 2016/ Erişim Tarihi 24.07.2020.

Zeinab Abul-Magd, “The Army and the Economy in Egypt”, Jadaliyya, 23 Aralık 2011, http://www.jadaliyya.com/pages/index/3732/the-army-and-the-economy-in-egypt, (Çevrimiçi), 15 Mayıs 2016 Aktaran Abdullah Köktürk, age. s.3  

Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
TİCARİ HAYAT GAZETESİ
ARŞİV
ÇOK OKUNANLAR
YAZARLAR
Esra SARI
Esra SARI
TÜRKİYE’DE ÇOCUK YETİŞTİREMEME SORUNSALI
Nesrin Yarım ÖZOĞLU
Nesrin Yarım ÖZOĞLU
ALTIN UÇUŞTA
Duran AKKAYA
Duran AKKAYA
OTOMOTİV ENDÜSTRİSİ
Oğuzhan SARI
Oğuzhan SARI
TURİZMİN LEZZETLİ HALİ
Arda ÇELİK
Arda ÇELİK
VAROLUŞ VE BENLİK
Hüseyin ALPASLAN
Hüseyin ALPASLAN
ERZURUM KONGRESİ
Şira Yıldız ASAN
Şira Yıldız ASAN
HER ŞEYİMİZ DAHA BÜYÜK OLSUN..
Büşra ÇİNKAYA
Büşra ÇİNKAYA
YENİ MEDYA
Mustafa YILDIZ
Mustafa YILDIZ
İNSAN DİN İLİŞKİSİ III
Bünyamin ALTINTAŞ
Bünyamin ALTINTAŞ
TURİZMDE SON DURUM
Mert Can DUMAN
Mert Can DUMAN
ÜÇ SORU ÜÇ CEVAP
Hatice KARATAŞ
Hatice KARATAŞ
İSTANBUL SÖZLEŞMESİ
İsmail CİNGÖZ
İsmail CİNGÖZ
HİBRİT SAVAŞ VE TÜRKİYE
Hatice TOPÇU
Hatice TOPÇU
YAŞAMAK BAYRAMDIR
Seda TOLMAÇ
Seda TOLMAÇ
GENÇLER UMUDU NEDEN YURT DIŞINDA ARIYOR?
Ömer AĞAÇLI
Ömer AĞAÇLI
VARLIK VE VAROLUŞ KARŞISINDA DOĞRU DÜŞÜNEMEME SORUNLARI
R.Bülend KIRMACI
R.Bülend KIRMACI
“BÜYÜK EKONOMİ”
Prof.Dr. Esat ARSLAN
Prof.Dr. Esat ARSLAN
MISIR SİLAHLI KUVVETLERİ: ESNAFAT-I ASKERİYE
Ceyhun Özgür
Ceyhun Özgür
ÇALIŞAN EMEKLİNİN MAAŞINDA KESİNTİ OLUR MU?
Ayşe Aybike Yılmaz
Ayşe Aybike Yılmaz
VEJETARYEN BESLENMESİ
Burcu ŞEN
Burcu ŞEN
NE KUTLADIĞIMIZI BİLİYOR MUYUZ?
Av. Zeynep YETİŞGİN
Av. Zeynep YETİŞGİN
HATIR İÇİN YOLCU ALIMINDA ARAÇ İŞLETENİN SORUMLULUĞU
Gülçin KARLI İPEK
Gülçin KARLI İPEK
İLKLERİN KADINI SABİHA RIFAT GÜRAYMAN
Hicret TÜRKMAN
Hicret TÜRKMAN
KOMŞULUK ÖLMESİN
Hasan AKGÜL
Hasan AKGÜL
YEREL SEÇİMLER İÇİN BİR DEĞERLENDİRME
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
ENDİŞE VERİCİ!
Gamze Nur ERGİL
Gamze Nur ERGİL
BABA’YA İTHAFEN
Dursun ERKILIÇ
Dursun ERKILIÇ
LİBAS
Fatma Sena YAMAN
Fatma Sena YAMAN
SEVİNCİ ŞÜKÜR, ÜZÜNTÜSÜ SABIR
Serkan KUMDAKÇI
Serkan KUMDAKÇI
SEYRE DEVAM
Can Berk KANAT
Can Berk KANAT
DİŞİYİ KİŞİ YAPALIM!
Esra  YAZDIÇ DEMİR
Esra YAZDIÇ DEMİR
ŞALVARIYLA KÜRSÜYE ÇIKIYOR, AKADEMİSYENLERİN YAPAMADIĞINI YAPIYOR
Şahap YILMAZ
Şahap YILMAZ
İŞ PLANI NEDEN ÖNEMLİ?
Ali Asker DEMİRHAN
Ali Asker DEMİRHAN
YENİ TORBA KANUN TASARISININ VERGİ HÜKÜMLERİ
Mehmet GÖKTÜRK
Mehmet GÖKTÜRK
GERÇEĞİ HAKARET SAYMAK!
Abdurrahman SAĞKAYA
Abdurrahman SAĞKAYA
DEVLET HİZMET SATIN ALMALI
Oktay TAŞ
Oktay TAŞ
İŞİMİZ FİYAKA!
Cihangir TÜRKMEN
Cihangir TÜRKMEN
İHTİYAÇLARIM VE REFERANDUM
İsmet ORHAN
İsmet ORHAN
ÜÇ MUAMMADA... İLKLER NELER OLUYOR?
Sedat ERİŞ
Sedat ERİŞ
HALKIN BİLİNÇALTINDAKİ SORULAR-4
ÇOK YORUMLANANLAR
FACEBOOK'TA TİCARİ HAYAT
Ana Sayfa Gündem Ekonomi Şirketler Özel Haber Ankara Röportaj Sağlık
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva