ANA SAYFA GÜNDEM EKONOMİ ŞİRKETLER ÖZEL HABER ANKARA RÖPORTAJ SAĞLIK VİDEOLAR
Vestel 603 yeni işçi istihdam edecek
Vestel 603 yeni işçi istihdam edecek
Türkiye'deki koronavirüs salgınında son durum
Türkiye'deki koronavirüs salgınında son durum
Afrin’de terör saldırısı önlendi
Afrin’de terör saldırısı önlendi
Artvin'de bir köyde yangın çıktı
Artvin'de bir köyde yangın çıktı
Meclis 'Başkan'ını seçiyor
Meclis 'Başkan'ını seçiyor

Ömer AĞAÇLI

İNSANIN ÖZGÜRLÜĞÜNÜN VAROLUŞSAL, TEOLOJİK TEMELLERİ
5 Haziran 2020 Cuma

Düşünce tarihinde insanın özgürlüğü konusunu ele alanlar, ya Allah’ın varlığını kabul ederek ya da Allah’ı inkar ederek işi girişmişlerdir. Biz , birinci kategori içinde olanlardanız.

 Öteden beri inandığım bir ilke vardır. Bir şeyin varlığı, o şeyin varlıkta ve varoluşta var olup olmadığı ile ilgilidir. Bilgi, varlıkta var olanları tanıtan şeydir. Var olmayanların bilgileri olabilir mi?

İnsanın özgürlüğü (hürriyeti) sorunu varoluşta var olduğundan ileri gelmektedir. Gerçek denilen şey ise özlerimizin bağlı olduğu hakikattir. Yani yaratanın hakikatidir. İnsanın yaratılışı gerçek üzerinedir. Bu bağlamda insanın hürriyeti varlık bilgisinden çıkmaktadır.  Hürriyet varoluşla ilgili bir yaşantı halidir. Diğer bir deyişle insan özünde “hür” bir varlıktır. Özgürlük insanın özüyle ilgilidir.

İnsanın özünde bulunan hürriyet hali onun doğasının bir gereği olduğu için, insanın hür olma hali doğal bir ''hak''olarak ortaya çıkar.

Hürriyet kavramı konusunda değerli bir ilahiyatçı olan MEHMET BAYRAKTAR  şunları söylemiştir: “Hürr, Arapça H, R, R kökündendir. Anlamı ise güzel, iyi ve saygın olan demektir. Hürr, özgürce hür kimse demektir. Hürr kelimesi köle, kul anlamındaki Arapça “rakaba” ve “abd” kelimelerinin karşıtıdır.”

Bana göre, hakikati hak söyler. İnsan hakikati bilemez. Yaratılışla ilgili tüm konuları; yaratılışın amacını, gayesini ve hayatın anlamını kendisi doğru olarak bilemez, bulamaz. Vahiy bu nedenle zorunludur. Vahiy, ilahi olanın insani olana yol göstermesidir, ona hakikatin bilgilerini öğretmesidir. Vahiy bilgileri dinin konusudur. Dinin adı da İslamdır. Bu bağlamda “İslam” hakikati temsil eden bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. İslam kavramının gerçek anlamı hürriyettir. Allah, insanı İslam fıtratı üzerine yaratmıştır ve bu ilahi yapı, fıtrat konusunda insanı bilgilendirmiştir. Her Peygamberin misyonu insanlığa bu ilahi gerçeği anlatmaktan ibarettir. Son Peygamber Hz. Muhammed tam ve kamil manada özgürlükler peygamberidir.

İslam, insanı kısaca hodperestlikten, putperestlilkten kurtarıp hakk perest yapmaya çalışmaktan ibarettir. Dinin özü de bundan ibarettir. Bu bağlamda İslam, insanın kendi yaratılış tabiatına uygun yaşaması halidir. Hürriyette insanın bu haline verilen bir isimdir. Şu kadar var ki İslam kavramı ile hürriyet kavramı aynı anlamda buluşurlar. Buradan hareketle hürriyet zorunluluktur, kozmik bir zorunluluktur. Hürriyet tam anlamıyla doğaldır. İnsanın doğasında olan her şey onun hakkıdır. Doğal olan Allah’ın yarattığı şeydir. Buna göre insan hakları doğuştan gelir,  Allah’ın verdiği şeylerdir.

Kur’an 26/183 ayette: “İnsanların hakkı olan şeyleri kısmayın...” diye burada vurgu yapılmaktadır.                 

İnsanın hürriyeti konusu kozmik bir zorunluluk dedik. Bu zorunluluk, insanın akıl ve irade sahibi olarak yaratılmasından dolayıdır.  İrade yüksek zihni fonksiyondur. İrade, techihi, seçimi zorunlu kılar. Bu nedenle irade hürriyeti gerektirir. Bu bağlamda hürriyet hak olarak ortaya çıkar, ödev olarak değil. Varoluştan zorunlu olarak gelen hiçbir şey vazife olamaz.

Hürriyet elbette sınırsız olamaz. Allah insanı hür yaratmış ve ona emir ve nehiylerle sınır çizmiştir. Kur’an’da “hudutullah” olarak belirtilen kavramın içeriği nefsin tehlike sınırlarıdır. Anladığımız kadarıyla İslam, ahlakla sınırlandırılmış hürriyeti kabul etmektedir. Ahlak, fıtratın sınırlarında yaşamaktır.

Din bir tebliğdir. 36/17: “ Bizim görevimiz açık bir şekilde Allah’ın mesajını tebliğ etmekten ibarettir.” denilir ve 18/29 ayette ise: “Dileyen iman etsin, dileyen inkar etsin.” diye insan, iman ev inkar konusunda özgür akıl ve irade ile serbest bırakılmıştır. Bu nedenle burada şöyle bir hüküm vermekte gerekiyor. Din, iman meselesi dünyada ölçü olarak kullanılamaz. Bu nedenle din alanında beşeri otoritede yoktur. Bu din de otorite sadece Allah’tır. Allah dinde hiçbir beşeri otoriteyi kabul etmez, bu işi kendi üzerine almıştır. Peygamberler din alanında insanları yargılayıp, onlar hakkında hüküm vermemiştir. Şu kadar ki din ve vicdan özgürlüğünü bizzat Allah insana hak olarak vermiştir. Bunu bozma veya kısıtlama gibi bir yetkiyi de peygamber dahil kimseye vermemiştir.

Şimdi gelelim beşeri zemine...

İnsanlar doğaları gereği nefs sahibidirler. Genelde insanlar nefslerinin istek ve arzularının hükmü altına girerek yaşarlar ve istediklerini yapmak isterler. Dinin önerdiği ahlak değerleri, iyiyi, kötüyü ortaya koyar. Ama insanları ahlak kuralları ile zabtetmek, onların nefslerini dizginlemek, zararlı fiilleri önlemek mümkün değildir. Bu bağlamda toplumsal hayatın bir düzen içinde yaşanabilmesi için hukuk zorunludur. Ahlak kurallarının doğru ve yanlışları hukukta, yasal ve yasadışı kavramlar olarak ortaya çıkar. Ve bunların bir kısmının müeyyideleri vardır. Ve dolaysıyla insan dünyada hukuktan sorumludur. Dini değerler, ahlaki değerlerin belirleyicisidir. Bu kesindir.

Hukuk kurallarının yapıcısı ve uygulayıcısı  beşeri otoriteye yani devlete aittir. Kur’an “ Yeryüzünde adalet ile hüküm verin!” ilahi emrini belirtir. Adalet hayattır, yeryüzünde hayat adalete dayanır.. Adalet ruhun sıfatıdır. Ahlak kurallarının gerçekleştirilmesinin amacı adaletin gerçekleştirilmesinden başkası değildir. Adalet, maddi, manevi anlamda hak ile hükmetmektir. Allah’ın yaratıklarına eşit, müsavi muamele ettiğinin bilincinde olmaktır. Kur’an’daki ilkelerin tümü hakkı gerçekleştirecek biçimde tam adaletin ideal anlamda gerçekleştirilmesi içindir. Bu nedenle adalet, takvanın ta kendisidir. Adaletin, kurumsal bir kuvvet, otorite olan devlet tarafından tenfiz edilmesi anlamında hukuk, hakkın çoğuludur. Devletin tek varoluş nedeni adaleti gerçekleştirmektir. Devlet hürriyetleri korumak zorundadır. İnsana doğuştan gelen hürriyet hakkını devlet vermez, bir lütuf olarak. Devletin koyduğu kanunlar insana hürriyet hakkını sağlamaz. Onun hürriyet hakkını ne ölçüde kullanacağını tayin eder.

Hürriyet insanın bir yaşama halidir. Hürriyet kanunların üstünde, insanın varlığı ile ilgilidir. Diğer bir deyişle kanunlar hürriyeti ihdas etmez, hürriyetlerin sınırlarını çizer. Sözü fazla uzatmadan konuyu şöyle bağlayalım. Özgürlük, Allah’ın insana verdiği bir haktır. Özgür olmadan ahlaklı olunamaz. Ahlak ise insanı özgürleştirir. Ahlak, aklın dıştan görünüşüdür. Mutluluğun da sırrı özgürlüktür. Özgürlük olmadan medeniyet kurulamaz. Ontolojik, epistemolojik boyut açmayan medeniyet açılımı yapamaz. Mutluluk, maddi, manevi hür olmakla elde edilen bir yaşantı halidir. DÜNYADAKİ TÜM GÜZEL ŞEYLER ÖZGÜRLÜĞÜN ESERİDİR.

Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
TİCARİ HAYAT GAZETESİ
ARŞİV
ÇOK OKUNANLAR
YAZARLAR
Seda TOLMAÇ
Seda TOLMAÇ
İNSAN HAYATININ UCUZ OLDUĞU YERDE TEK BİR SUÇLU YOKTUR
Hüseyin ALPASLAN
Hüseyin ALPASLAN
BİLİM İNSANININ NAMUSU
Hatice TOPÇU
Hatice TOPÇU
OKULLARIN AÇILMASI
Bünyamin ALTINTAŞ
Bünyamin ALTINTAŞ
OKEYE DÖRDÜNCÜ!..
Esra SARI
Esra SARI
ANKARA’DAKİ VAKA SAYISI ARTTI
Nesrin Yarım ÖZOĞLU
Nesrin Yarım ÖZOĞLU
SEFER TASINA TEKRAR MERHABA
Prof.Dr. Esat ARSLAN
Prof.Dr. Esat ARSLAN
NATO, FRANSA, TÜRKİYE VE LİBYA
Duran AKKAYA
Duran AKKAYA
GÜNEŞ PANELİ
Oğuzhan SARI
Oğuzhan SARI
GÖBEKLİTEPE VE NİCELERİ
Arda ÇELİK
Arda ÇELİK
İNEK ŞABAN
Ömer AĞAÇLI
Ömer AĞAÇLI
BİR VAROLUŞ SORUNU OLARAK “HOŞGÖRÜ”
Büşra ÇİNKAYA
Büşra ÇİNKAYA
TURİZM SEKTÖRÜNÜN EN ZOR YILI
Hatice KARATAŞ
Hatice KARATAŞ
ONLİNE HAYAT
Mert Can DUMAN
Mert Can DUMAN
TOPARLANMANIN V HALİ
R.Bülend KIRMACI
R.Bülend KIRMACI
CUMHURİYET, DEMOKRASİ VE SİYASİ PARTİLER-1
İsmail CİNGÖZ
İsmail CİNGÖZ
EMPERYALİZMİN TÜRK KORKUSU
Şira Yıldız ASAN
Şira Yıldız ASAN
MUTLULUK İLE İLGİLİ
Mustafa YILDIZ
Mustafa YILDIZ
HİKMET ARAYIŞI
Ceyhun Özgür
Ceyhun Özgür
ÇALIŞAN EMEKLİNİN MAAŞINDA KESİNTİ OLUR MU?
Ayşe Aybike Yılmaz
Ayşe Aybike Yılmaz
VEJETARYEN BESLENMESİ
Burcu ŞEN
Burcu ŞEN
NE KUTLADIĞIMIZI BİLİYOR MUYUZ?
Av. Zeynep YETİŞGİN
Av. Zeynep YETİŞGİN
HATIR İÇİN YOLCU ALIMINDA ARAÇ İŞLETENİN SORUMLULUĞU
Gülçin KARLI İPEK
Gülçin KARLI İPEK
İLKLERİN KADINI SABİHA RIFAT GÜRAYMAN
Hicret TÜRKMAN
Hicret TÜRKMAN
KOMŞULUK ÖLMESİN
Hasan AKGÜL
Hasan AKGÜL
YEREL SEÇİMLER İÇİN BİR DEĞERLENDİRME
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
ENDİŞE VERİCİ!
Gamze Nur ERGİL
Gamze Nur ERGİL
BABA’YA İTHAFEN
Dursun ERKILIÇ
Dursun ERKILIÇ
LİBAS
Fatma Sena YAMAN
Fatma Sena YAMAN
SEVİNCİ ŞÜKÜR, ÜZÜNTÜSÜ SABIR
Serkan KUMDAKÇI
Serkan KUMDAKÇI
SEYRE DEVAM
Can Berk KANAT
Can Berk KANAT
DİŞİYİ KİŞİ YAPALIM!
Esra  YAZDIÇ DEMİR
Esra YAZDIÇ DEMİR
ŞALVARIYLA KÜRSÜYE ÇIKIYOR, AKADEMİSYENLERİN YAPAMADIĞINI YAPIYOR
Şahap YILMAZ
Şahap YILMAZ
İŞ PLANI NEDEN ÖNEMLİ?
Ali Asker DEMİRHAN
Ali Asker DEMİRHAN
YENİ TORBA KANUN TASARISININ VERGİ HÜKÜMLERİ
Mehmet GÖKTÜRK
Mehmet GÖKTÜRK
GERÇEĞİ HAKARET SAYMAK!
Abdurrahman SAĞKAYA
Abdurrahman SAĞKAYA
DEVLET HİZMET SATIN ALMALI
Oktay TAŞ
Oktay TAŞ
İŞİMİZ FİYAKA!
Cihangir TÜRKMEN
Cihangir TÜRKMEN
İHTİYAÇLARIM VE REFERANDUM
İsmet ORHAN
İsmet ORHAN
ÜÇ MUAMMADA... İLKLER NELER OLUYOR?
Sedat ERİŞ
Sedat ERİŞ
HALKIN BİLİNÇALTINDAKİ SORULAR-4
ÇOK YORUMLANANLAR
FACEBOOK'TA TİCARİ HAYAT
Ana Sayfa Gündem Ekonomi Şirketler Özel Haber Ankara Röportaj Sağlık
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva