ANA SAYFA GÜNDEM EKONOMİ ŞİRKETLER ÖZEL HABER ANKARA RÖPORTAJ SAĞLIK VİDEOLAR
Türkiye'nin Kovid-19'la mücadelesinde son durum
Türkiye'nin Kovid-19'la mücadelesinde son durum
Trakya'da kar yağışı etkili oluyor
Trakya'da kar yağışı etkili oluyor
Batman'da 'torbacı' operasyonu: 10 gözaltı
Batman'da 'torbacı' operasyonu: 10 gözaltı
İtalyanlar aşıyı salgınından çıkışın tek yolu olarak görüyor
İtalyanlar aşıyı salgınından çıkışın tek yolu olarak görüyor
Doğu Anadolu'da soğuk hava hakim
Doğu Anadolu'da soğuk hava hakim

İsmail CİNGÖZ

HİBRİT SAVAŞ VE TÜRKİYE
5 Ağustos 2020 Çarşamba

Tunus’ta başlayan, ardından; Mısır, Libya, Suriye, Ürdün, Bahreyn ve Yemen başta olmak üzere “Arap Baharı” adıyla nerdeyse bütün Ortadoğu ülkelerine sirayet eden halk hareketleri, “Vekalet Savaşları” denilen yeni bir stratejiyi ortaya çıkartmıştır. Ama en önemlisi de “Vekâlet Savaşları” zamanla “Hibritleşme” olgularını beraberinde getirmiştir.

Hibrit, Türk Dil Kurumu’na göre “iki farklı güç kaynağının bir arada bulunması” anlamına gelmektedir. Bu tanımdan hareketle; yüzyıllardır bilindik yöntemler taktik ve stratejiler yerine 21’inci yüzyılda ortaya çıkan yeni teknikler ve iletişim yöntemlerinin de kullanılmasıyla alenen veya gizli birden fazla savaş araçlarının belli bir amaca yönelik olarak kullanılarak, düzenli ve düzensiz savaşın bir arada yürütülerek icra edilen savaşlar için “Hibrit Savaş” tanımı kullanılmaktadır.

Başka bir ifadeyle “Hibrit Savaş”; siyasi istekleri karşı tarafa kabul ettirmek amacıyla, muğlaklık yaratarak barış, kriz, çatışma ve savaş ortamındaki koşullara özgü şekilde askeri ve askeri olmayan vasıtaların en uygun karışımının bütünleşik olarak kullanılmasını öngören bir savaş konseptidir[1].

Teknolojik yöntemlerle icra edilen siber saldırı, bilgi savaşı, internet propagandaları ya da özel paralı kuvvetler veya devlet dışı oluşumlar vasıtasıyla yürütülen savaşlar[2] Hibrit Savaş’lara örnek verilebilir. Buradan hareketle toplumsal fonksiyonlar yelpazesinin, sinerjik etkiler elde edilmek için spesifik güvenlik açıklarına senkronize edilmek suretiyle uyarlanması olarak da söylenilebilir fakat bunlarla sınırlı değildir. Stratejistler tarafından 21’inci yüzyıl savaşları için bir genelleme yapılarak “Hibrit Savaş” tanımı kullanılıyor olsa da evveliyatı çok eskilere dayanmaktadır.

Milattan Önce 5’inci yüzyılda Atina ile Sparta arasında yaşanan Peloponez Savaşı’nın bilinen ilk “Hibrit Savaş” olarak kayıtlara geçtiği görülmektedir. Peloponez Savaşı, cephe savaşları şeklinde devam ederken, askerî açıdan güçlü ve düşmanını yenebilecek imkân ve kabiliyete sahip Sparta içerisinde yaşayan ve yönetime sadık Helotlar’ı ayaklanmaya teşvik eden Atina, bu taktik ve strateji ile Sparta’yı güç durumda bırakmıştır. Zira isyan eden Helotlar’ı kaybetmek istemeyen Sparta, iç isyanları sona erdirmek için bir an önce Atina ile barış yapabilmenin yollarını aramıştır[3].

***

İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Sovyet Rusya önderliğinde inşa edilen İki Kutuplu Dünya Sistemi kapsamında yürütülen Soğuk Savaş döneminde yaşanan savaşlar incelendiğinde birçoğunun Hibrit Savaş konseptine uyduğu görülecektir. 1979-1989 Afganistan Savaşı ve ardından Taliban’ın Afganistan’da merkezi hükumeti devirme girişimleri, Hizbullah-İsrail arasında yaşanan çatışmalarda devlet dışı aktörlerin Hibrit Savaş teknikleri ile konvansiyonel bir orduya karşı yürütülen mücadelenin bilinen gerilla taktikleri ile asimetrik silahlanmadan çok daha fazlasını içerdiği görülecektir. Yaşanan çatışmaların medya aracılığı ile dünyaya naklen sunularak efektif algı yönetimi amaçlı kullanıldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca 2014’te Rusya’nın Kırım’ı işgal ederken elektronik harp, yıkıcı faaliyetler ile gizli askerî harekât ve psikolojik baskı yöntemleri kullanılmış olmakla birlikte kara, hava ve deniz kuvvetlerini de kullanarak klasik askeri harekatları da kullanarak fiili askeri işgali tamamlamıştır. Ancak Kırım’ı işgal harekâtında Rusya’nın, Hibrit Savaş tekniğinin en etkili yöntemi olan bilgi harbi ile etkili bir propaganda uyguladığı görülmektedir[4]. Dolayısı ile buradan hareketle Hibrit Savaş stratejisi incelendiğinde klasik savaşta uygulandığının aksine savaşın ilk aşamalarında askeri etki minimum seviyede ya da hiç yoktur[5] denilebilir.

Rusya’nın son yıllardaki Hibrit Savaş başarısı yalnızca Kırım işgaliyle sınırlı değildir. Rusya’nın, Gürcistan ve Suriye siyasetleriyle birlikte Doğu Avrupa sahasında da Hibrit Savaş tekniklerinde ABD’ye karşı üstünlüğü ele geçirdiği görülmektedir. Öyle ki Hibrit Savaş tekniğindeki başarısı ile ABD’yi kendi silahıyla vurmayı başarabilen Rusya karşısında ABD, proaktif olabilmekten ziyade Hibrit Savaş’a karşı önlem alır hale gelmiştir[6].

Görüldüğü üzere Hibrit Savaş’ın en belirgin özelliği olarak yeni yöntemlerin asker-sivil ayrımının kesin çizgilerle ayrılmadan bulanıklaştırılarak, devletin yanında devlet dışı aktörlerin de yer almasıyla, öngörülebilir davranışlardan azami kaçınılarak olabilir her türlü saldırı çeşidinin kullanılarak, beklenilmeyen yöntemlerle avantaj elde edebilmektir. Bu felsefe ile her ne kadar yeni yöntemlerin de uygulanıyor olması Hibrit Savaş’ının yeni bir savaş tekniği olduğu anlamı verilmesini gerektirmediği[7] şeklinde yorumlanmaktadır.

Tarihin her evresinde zamanın konseptine uygun savaş teknikleri, kuralları ve istihbarat yöntemleri uygulanmıştır. Çinli komutan, filozof ve askeri bilge Sun Tzu (M.Ö 544-473)’nun; “sadece yedi nota bulunmasına karşın bu yedi notanın karışımından pek çok melodi yaratılır, sadece beş ana renk (mavi, sarı, kırmızı, beyaz ve siyah) olmasına karşın bu beş rengin karışımı ile sınırsız renk üretilebilir, sadece dört tat (acı, ekşi, tatlı, tuzlu) bulunmasına karşın bu dört tadın karışımları ile sonsuz lezzet ortaya çıkar” yaklaşımları üzerinden hareketle, Hibrit Savaş kavramının eski zamanlarda, değişik coğrafyalarda ve zamanın ruhuna uygun stratejilerle uygulandığını göstermesi[8] açısından önem arz etmektedir.

Sonuç olarak;

Teknolojik gelişmelere bağlı olarak çok hızlı gelişen ve buna bağlı olarak değişen dünyada, klasik savaş tekniklerinin de değişmesi kaçınılmaz olmuştur. Konvansiyonel güçlerle birlikte devlet dışı aktörler ile yeni akım basın ve medya kuruluşları da değişimden etkilenmekte ve birçok unsurlarla senkronize bir şekilde, yaşanan savaşlarda etkin olarak kullanıldıkları görülmektedir. Dolayısı ile bu kadar komplike sistemlerin ve bilgi akışının medya ile birlikte kullanılarak yürütülen Hibrit Savaş’ların bölgesel ve küresel etkileri de doğru orantılı olarak büyük olmaktadır.

2010’da Tunus’ta başlayan “Arap Baharı” olaylarının sirayet ettiği bölge ülkeleri, yaşanan toplumsal olayları bir şekilde atlatılabilmiş olsa da Suriye, Libya ve Yemen’de iç savaş şeklinde halen devam etmektedir. Arap Baharı olaylarının; sirayeti, seyir ve sonuçları itibariyle Hibrit Savaş tanımlamasında geçen şartları taşıdığı görülmektedir.

Şartlar gereği Türkiye’nin de müdahil olduğu Suriye ve Libya’da yaşanan olaylarda yer alan tarafların vekalet savaşları tekniği ile endirekt olarak sahada mücadele eden tarafları desteklerlerken uygulanan yöntemler Hibrit Savaş konseptinde olmaktadır. Türkiye’nin Doğu Akdeniz ve Ege’de kıta sahanlığı ile Münhasır Ekonomik Bölge mücadelelerinde şimdiye kadar sıcak bir çatışma yaşanmamış olsa da mücadele teknikleri incelendiğinde Hibrit Savaş tekniklerine maruz kaldığı görülmektedir.

Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis’in Ulusal Savunma Danışmanı Alexandros Diakopoulos, 3 Ağustos 2020 günü Türkiye ile Yunanistan arasında devam eden sorunları değerlendirirken yapmış olduğu açıklamada “…Türkiye sınırında Hibrit Savaş yaşadık…” sözleriyle[9] iki ülke arasında yaşanan mücadelelerinin adını da koyduğu görülmektedir.

Türkiye’nin bölgesel güç olma hamleleri sadece mücadele içerisinde olduğu ülkelerle sınırlı kalmadığı görülmektedir. Yaklaşık 70 yıldır NATO içerisinde birlikte yer aldığı başta ABD olmak üzere dost(!) ve müttefik(!) ülkeleri de rahatsız ettiği muhakkaktır. Olay sadece NATO ülkeleriyle de sınırlı değildir. Yanı başındaki İran, Ermenistan, Rusya ve Bulgaristan ile de gerek bölgesel gerek küresel ölçekli mücadeleleri gizli/aşikâr şekillerde süregelmektedir. Bu mücadelelere bir bütün olarak bakılarak değerlendirmeye tabi tutulduğunda Hibrit Savaş tanımına uyan birçok unsura rastlanıldığı görülecektir.

Son söz olarak; Türkiye karar alıcı mekanizmalarının Libya, Suriye, Doğu Akdeniz ve Ege sahalarında devam eden ve önümüzdeki süreçte olması muhtemel Hibrit Savaş’larına karşı hazırlıklı olması Türkiye’nin bölgesel güç olarak etkinliğinin devam edebilmesi için önem arz etmektedir.

                                :

İsmail CİNGÖZ; Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Uzmanı/M.Sc. – BULTÜRK Ankara Temsilcisi. cingozismail01@gmail.com

[1] Eylem OKUMUŞ; “Hibrit Savaş Nedir?”, Global Savunma, 05.03.2020. https://globalsavunma.com.tr/hibrit-savas-nedir.html

[2] Buğra NALCI; “Yeni Dünya Düzeninde Hibrit Savaş”, Stratejik Ortak, 02.08.2020.

[3] Time Türk; “Hibrit Savaş (Modern Çağ Savaşları) Özellikleri Nedir? Suriye’de Hibrit Savaş Var Mı?”, 02.03.2020.

[4] Buğra NALCI; “Yeni Dünya Düzeninde Hibrit Savaş

[5] Time Türk; “Hibrit Savaş (Modern Çağ Savaşları) Özellikleri Nedir? Suriye’de Hibrit Savaş Var Mı?

[6] Time Türk; “Hibrit Savaş (Modern Çağ Savaşları) Özellikleri Nedir? Suriye’de Hibrit Savaş Var Mı?

[7] “Savaşın Değişen Modeli: Hibrit Savaş”, Editörler; Yücel Özel, Ertan İnaltekin, Çeviren; Melih Arda Yazıcı, Milli Savunma Üniversitesi, İstanbul, 2018.

[8] Umut Burhan ŞEN; “Hibrit Savaş”, Sahipkıran, 09.12.2019.

[9] Sabah; “Son Dakika: Almanya’dan Yardım İsteyen Yunanistan Yine Zırvaladı! Türkiye’ye Küstah Sözler: Eğer Olay Çirkinleşirse...”, 03.08.2020.

Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR
Toplam 1 yorum var, 1 adet görüntüleniyor. Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 
Ali 5 Ağustos 2020 Çarşamba  10:48

Sivillerin Amaca ulasmak arac olarak kullanildigi, cocuk yasli demeden herkesin katledilmesinin mubah sayildigi hibrit savaslarini bundan binlerce yil once once yasli ustat lao tzu savas sanati adli kitabinda davincinin sifreleri gibi metodlarla dile getirmistir .ben oncelikle lao tzu Dan ornek verdiginiz icin memnun oldugumu dile getirmekten haz aldigimi soylemeden edemeyecegim.ben hibrit savaslarini sadece insan irkina ait ancak once kendi irkini sonra butun dogayi yokeden savaslar olarak niteliyorum ve butun savaslara lanet ediyorum.

Yorumu oyla      0      0  
FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
TİCARİ HAYAT GAZETESİ
ARŞİV
ÇOK OKUNANLAR
YAZARLAR
Mert Can DUMAN
Mert Can DUMAN
SALGININ KAZANANI
Hatice KARATAŞ
Hatice KARATAŞ
ESNAFIN DURUMU
İsmail CİNGÖZ
İsmail CİNGÖZ
DIŞ POLİTİKADA TAVİZ OLMAZ
Prof.Dr. Esat ARSLAN
Prof.Dr. Esat ARSLAN
ULUSLARARASILAŞTIRILMAYA ADAY: 61'İNCİ İSTANBUL İSTİKŞAFİ GÖRÜŞMESİ
Seda TOLMAÇ
Seda TOLMAÇ
TÜRKİYE, ORMAN ALANLARI KONUSUNDA POTANSİYELİNİN ALTINDA
Hatice TOPÇU
Hatice TOPÇU
NESİNİ SÖYLEYİM
Bünyamin ALTINTAŞ
Bünyamin ALTINTAŞ
DUVARA TOSLAMAK
Nesrin Yarım ÖZOĞLU
Nesrin Yarım ÖZOĞLU
YEME-İÇME SEKTÖRÜ
Halit Aydıngöz
Halit Aydıngöz
VERGİ REKORTMENLERİ NEDEN İSMİNİ GİZLER?
Büşra ÇİNKAYA
Büşra ÇİNKAYA
HER ŞEYİN FAZLASI ZARAR
Arda ÇELİK
Arda ÇELİK
ÇOK MU ZOR?
Ömer AĞAÇLI
Ömer AĞAÇLI
KUR’AN SÜRÜ PSİKOLOJİSİNDEN İNSANI KURTARMAYA ÇALIŞIYOR
Şira Yıldız ASAN
Şira Yıldız ASAN
ERKEĞİN ÖZ GÜVENİ
Esra SARI
Esra SARI
BAKAMAYACAĞINIZ HAYVANI, SAHİPLENMEYİN!
Hüseyin ALPASLAN
Hüseyin ALPASLAN
KARADENİZ’İN KUZEYİNDE YAŞAMIŞ KADİM TÜRK KAVİMLERİ-1
Oğuzhan SARI
Oğuzhan SARI
ÇÖZÜM, TEMİZ ENERJİ
Mustafa YILDIZ
Mustafa YILDIZ
YERLİ VE MİLLİ DİN ANLAYIŞI
R.Bülend KIRMACI
R.Bülend KIRMACI
YENİ YIL YAZISI
Duran AKKAYA
Duran AKKAYA
BİSİKLET KÜLTÜRÜ
Ceyhun Özgür
Ceyhun Özgür
ÇALIŞAN EMEKLİNİN MAAŞINDA KESİNTİ OLUR MU?
Ayşe Aybike Yılmaz
Ayşe Aybike Yılmaz
VEJETARYEN BESLENMESİ
Burcu ŞEN
Burcu ŞEN
NE KUTLADIĞIMIZI BİLİYOR MUYUZ?
Av. Zeynep YETİŞGİN
Av. Zeynep YETİŞGİN
HATIR İÇİN YOLCU ALIMINDA ARAÇ İŞLETENİN SORUMLULUĞU
Gülçin KARLI İPEK
Gülçin KARLI İPEK
İLKLERİN KADINI SABİHA RIFAT GÜRAYMAN
Hicret TÜRKMAN
Hicret TÜRKMAN
KOMŞULUK ÖLMESİN
Hasan AKGÜL
Hasan AKGÜL
YEREL SEÇİMLER İÇİN BİR DEĞERLENDİRME
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
ENDİŞE VERİCİ!
Gamze Nur ERGİL
Gamze Nur ERGİL
BABA’YA İTHAFEN
Dursun ERKILIÇ
Dursun ERKILIÇ
LİBAS
Fatma Sena YAMAN
Fatma Sena YAMAN
SEVİNCİ ŞÜKÜR, ÜZÜNTÜSÜ SABIR
Serkan KUMDAKÇI
Serkan KUMDAKÇI
SEYRE DEVAM
Can Berk KANAT
Can Berk KANAT
DİŞİYİ KİŞİ YAPALIM!
Esra  YAZDIÇ DEMİR
Esra YAZDIÇ DEMİR
ŞALVARIYLA KÜRSÜYE ÇIKIYOR, AKADEMİSYENLERİN YAPAMADIĞINI YAPIYOR
Şahap YILMAZ
Şahap YILMAZ
İŞ PLANI NEDEN ÖNEMLİ?
Ali Asker DEMİRHAN
Ali Asker DEMİRHAN
YENİ TORBA KANUN TASARISININ VERGİ HÜKÜMLERİ
Mehmet GÖKTÜRK
Mehmet GÖKTÜRK
GERÇEĞİ HAKARET SAYMAK!
Abdurrahman SAĞKAYA
Abdurrahman SAĞKAYA
DEVLET HİZMET SATIN ALMALI
Oktay TAŞ
Oktay TAŞ
İŞİMİZ FİYAKA!
Cihangir TÜRKMEN
Cihangir TÜRKMEN
İHTİYAÇLARIM VE REFERANDUM
İsmet ORHAN
İsmet ORHAN
ÜÇ MUAMMADA... İLKLER NELER OLUYOR?
Sedat ERİŞ
Sedat ERİŞ
HALKIN BİLİNÇALTINDAKİ SORULAR-4
ÇOK YORUMLANANLAR
FACEBOOK'TA TİCARİ HAYAT
Ana Sayfa Gündem Ekonomi Şirketler Özel Haber Ankara Röportaj Sağlık
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva