ANA SAYFA GÜNDEM EKONOMİ ŞİRKETLER ÖZEL HABER ANKARA RÖPORTAJ SAĞLIK VİDEOLAR
Maduro'dan sınırdaki konteynerleri artırma kararı
Maduro'dan sınırdaki konteynerleri artırma kararı
Merkez Bankası repo ihalelerine ara verdi
Merkez Bankası repo ihalelerine ara verdi
Bu fosiller 11 milyon yıl öncesine ait
Bu fosiller 11 milyon yıl öncesine ait
Suikast timinin müebbet hapis cezaları onandı
Suikast timinin müebbet hapis cezaları onandı
''Golan Tepeleri işgali meşrulaştırılamaz''
''Golan Tepeleri işgali meşrulaştırılamaz''
HABERLER>ÖZEL HABER
6 Aralık 2018 Perşembe - 07:44

Yükte hafif pahada ağır bir koleksiyonculuk: Para Koleksiyonculuğu

Türkiye Cumhuriyeti kağıt para koleksiyonu yapan Hasan Haldun Özgümüş, koleksiyonculuğu ve Türk paralarının tarihini gerçekleştirdiğimiz söyleşide anlattı.

Yükte hafif pahada ağır bir koleksiyonculuk: Para Koleksiyonculuğu

HALİL YATAR
 

Ortadoğu Teknik Üniversitesi Mezunlar Derneği Koleksiyoncular Kulübü ve Hacettepe Üniversitesi Mezunlar Derneği Koleksiyoncular Kulübü üyelerinin bir araya gelerek Gökyay Vakfı’nda gerçekleştirdikleri para koleksiyonculuğu etkinliğinde, katılımcılara paraların tarihi ve koleksiyon değerleri anlatıldı.
Sunumu gerçekleştiren Hasan Haldun Özgümüş, koleksiyon değeri taşıyan paralarını da Gökyay Vakfı’nda sergiledi. Bunun yanı sıra, 2015 yılından bu yana Türkiye Cumhuriyeti kağıt para koleksiyonu yapan Hasan Haldun Özgümüş, koleksiyonculuğu ve Türk paralarının tarihini gerçekleştirdiğimiz söyleşide gazetemize anlattı. Para koleksiyonculuğunun yükte hafif pahada ağır bir koleksiyonculuk olduğuna değinen Özgümüş, “Eğer yer sorununuz varsa, ‘yükte hafif pahada ağır’ bir koleksiyon olarak sayılabilecek kâğıt para koleksiyonu çok uygun bir koleksiyondur.” dedi.

Koleksiyonculuk için neler gereklidir?
Tabiî ki yer, zaman ve bu işe ayrılan bir para şart. Her şeyi toplamaya başlamak işi, içinden çıkılmaz hâle getirebilir. Dolayısıyla bu işi pek tavsiye etmem. 
Aslında kâğıt para koleksiyonunun ucu bucağı yok. Her kâğıt parayı toplayamazsınız. Onun için kendinize bir sınır çizip, o sınırın içinde kalan paraları toplamak, işinizi ve işe hâkimiyetinizi kolaylaştırır. Benim kâğıt para toplama sınırım, bugün için “Türkiye Cumhuriyeti Banknotları” (kâğıt paraları)dır. Bir istatistik görmedim ama izlenimime göre para koleksiyonu yapan birçok kişi de bu sınır içinde kalmaktadır. Bunun yanında, Osmanlı kâğıt paraları (kaime), Türkiye Cumhuriyeti bozuk paraları, Türkiye Cumhuriyeti hatıra paraları ve Osmanlı madenî paraları (akçe ve sikke) toplayan çok sayıda koleksiyoncu var.

Kağıt paranın tarihçesinden bahsedebilir misiniz?
Kâğıt paranın ucu bucağı yok dedik, ne kadar geriye gittiğini ifade edebilmek için bilgi verilmesi yararlı olacaktır. Tarihi kayıtlara göre, M.Ö. 118 yılında Çinliler deri para kullanmışlardır. İlk kâğıt para ise M.S. 806 yılında yine Çin’de ortaya çıkmıştır. Batıda kâğıt paraların basılması ve kullanılması 17. yüzyılın sonlarına rastlamaktadır. İlk kâğıt paranın 3 Şubat 1690’da ABD’de Massachusetts Hükümeti, İngiltere´de ise “Goldsmiths”ler tarafından basıldığı ve dolaşıma çıkarıldığı, 1694 yılında İngiliz Merkez Bankası ve daha sonra diğer ülke merkez bankalarının kurulması ile de yaygınlaştığı görülmektedir.

Osmanlı’da kâğıt para ne zaman basılmış?
İlk Osmanlı banknotları Abdülmecit tarafından 1840’da “Kaime-i Nakdiye-i Mutebere” adıyla, bugünkü dille “Para Yerine Geçen Kâğıt”. Bir anlamda para olmaktan çok, faiz getirili borç senedi veya hazine bonosu niteliğinde olmak üzere çıkarılmıştır. Bu paralar matbaa baskısı olmayıp, elle yapılmış ve her birine de resmi mühür basılmıştır. Kaimelerin zaman içerisinde taklidinin kolayca yapılabilmesi ve kâğıt paraya olan güvenin azalması sebebiyle 1842 yılından itibaren matbaada bastırılmasına başlanarak, el yapımı olanlarla değişimi sağlanmıştır. Osmanlı İmparatorluğu’nda 1862 yılına kadar çeşitli şekil ve miktarlarda kaime ihraç edilmiştir.

Sizin koleksiyonculuğa başlama hikayeniz nedir?
Benim para koleksiyonuna ilgimi uyandıran olay, bir iş arkadaşımın elinde gümüş hatıra paralarla gelip “Haldun Bey, bakın bu gümüş paralar darphane tarafında basılan hatıra paralar, bunlar çok güzel koleksiyonu yapılacak paralar. İlerde de çok değerlenecek. Siz de toplasanıza” demesiyle başladı. Aslında o zaman üzerinde durmadığım bu öneri, aynı arkadaşın bir süre sonra elinde bazı kâğıt paralarla gelip, “Bakın ben bu kâğıt paraları da topluyorum. Bunların çok meraklısı var. Siz de toplasanıza” demesiyle ve benim uyanıp, yahu bu paralardan bizim evde de var. Babam zamanında saklamış, gidip de bir bakayım dememle kabul edildi. Böylelikle koleksiyonculuğum başlamış oldu. 
Koleksiyonculuğa başlamama sebep olan baba yâdigârı paralardan bazıları; 5. Emisyon 2. Tertip 2,5 TL; 2. Emisyon 1. Tertip 2,5 TL ve 2. Emisyon tedavül etmemiş İnönü 50 kuruştur.
Aslında, bu 3 adet para için yaptığım açıklama bile, konu hakkında bilgisi olmayan meraklılara ki; koleksiyonculuk için meraklı olmanın şart olduğunu ifade etmiştim. Şu soruları sordurur; Emisyon ne?, Tertip ne?, Tedavül etmemiş para mı var? Paralarda İnönü’nün resimleri mi varmış?
Emisyon, mâlûm tedavül demek, yani piyasaya kâğıt para sürmek demek. Bu paranın görünümünün yani üzerindeki portrenin, rengin, yazı karakterinin değişmesi yeni bir emisyon demek. Tertip ise, paranın aynı kalıp üzerindeki imzasının değişmesini ifade ediyor. Seri de paranın üzerindeki sayıların harf grubunu tanımlıyor.
Sizin ilgi alanınız olan Türkiye Cumhuriyeti kâğıt paralarından bahsedebilir misiniz?
Türkiye Cumhuriyeti kâğıt paralarıyla ilgili birçok bilgiye TCMB sitesinden erişilebilir. Ayrıca bu konuyla ilgili oldukça fazla doküman  var. Farklı koleksiyoncuların hazırladığı kataloglar da mevcut. Böyle bir koleksiyona niyet edenlerin, önce doküman ve internet araştırması yapmasında yarar var.
Cumhuriyet döneminden bugüne kadar 9 emisyon grubunda, 126 tertipte, 24 ayrı değerde kâğıt para basılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti’nin 29 Ekim 1923’te ilânından sonra 1927 sonuna kadar Osmanlı Devleti’nin “evrak-ı nakdiyeler”i kullanıldı. 
Türkiye Cumhuriyeti’nin 1. Emisyon paraları ise 05.12.1927’de dolaşıma çıktı. Henüz harf devrimi yapılmadığından bu paralar Osmanlı alfabesiyle yazıldı. 
2. Emisyon harf devriminin yapılmasından sonra dolaşıma çıkmış. Emisyonda önce Atatürk’ün resimleri, onun ölümünden sonra da İnönü’nün resimleri kullanılmıştır.
Bu emisyonda aynı zamanda İnönü resimli tedavül etmeyen paralar da var. İngiltere’de basılan bu paralardan 50 kuruş ve 100 TL’lik banknotlar getiren geminin Pire Limanı’nda Almanlar tarafından bombalanıp batırılması, 50 TL’lik banknot ise Londra’da basıldığı matbaanın bombalanması sebebiyle dolaşıma verilmemiştir..
3. ve 4. Emisyonlarda İnönü resimleri devam etmiştir. 3. Emisyonda İngiltere ve Almanya’dan sonra ABD’de de para bastırılmıştır. 3. Emisyon 500 ve 4. Emisyon 100TL’de Amerikan etkisini görebilirsiniz.
5. emisyon, içinde Türkiye’de basılan banknotların bulunduğu ilk emisyondur. 5. Emisyon 3. Tertip 100 TL Türkiye’de basılmış ve 04.08.1958 tarihinde dolaşıma çıkmıştır.
6. emisyon ise 1. Tertip 20 Türk lirası hariç tamamı Türkiye’de basılmıştır. 20 TL, Türkiye dışında basılan son Türkiye Cumhuriyeti kâğıt parasıdır.
7. emisyon, milyonluk banknotların basıldığı ilk emisyondur. 1.000.000 TL değerindeki banknot 16.01.1995’te dolaşıma çıkmıştır. 36 farklı değerde para basılmıştır.
Gelelim 8. Emisyona; paralardan altı sıfırın atıldığı, Yeni Türk Lirası’nın hayatımıza girdiği emisyon. Ömrü 5 yıl sürdü. 01.01.2005’te cebimize girip, 01.01.2010’da çıktı. Bu paralar 31.12 2019’a kadar Merkez Bankası’nda ve Ziraat Bankası’nda değiştirilebilir.
9. Emisyon günümüzün paraları. Her gün elimizden geçen, cebimizde buruşan, kırışan, cüzdanda katlanan dolayısıyla o halleriyle hiçbir koleksiyon değeri olmayan paralar.
Neden? Çünkü paranın koleksiyon değeri olması için paranın nadirliği ile birlikte hâli, yani kondisyonu da önemli. Bu değerlendirmeyi yapabilmek için koleksiyoncular arasında bir derecelendirme sistemi kullanılıyor. Banknot matbaasından çıktığı haliyle korunabilmiş paralar “Çil” olarak değerlendiriliyor. Bundan sonraki dereceler “Çil altı”, “Çok çok temiz”, “Çok temiz”, “Temiz” vb.  10 ayrı kategoriye ayrılıyor.
6., 7., 8. ve 9. Emisyonlardaki paraların ancak çil olanlarının koleksiyon değeri var. Bunlardan önceki emisyonlardaki paralar, nadirlikleri sebebiyle, daha düşük kondisyonda olsalar da koleksiyonlarda yer alabiliyor.

Paraların güvenlik özellikleri var mı?
Tabiî ki üzerine bu kadar değer yüklenen bir kâğıt parçasının kolay taklit edilmemesi gerekir. Onun için de bütün paraların üzerinde bir takım güvenlik önlemleri vardır. 
Son olarak eklemek istediğiniz bir şey var mı?
Söyleşiyi, koleksiyona niyet eden arkadaşlarıma kolaylıklar ve başarılar dileyerek bitirmek istiyorum. Para koleksiyonu ve genel olarak da bütün koleksiyonlar insanı biraz da tarihe götürüyor; eğer topladığınız nesnenin geçmişini merak ediyorsanız yapacağınız işten zevk alacağınızdan eminim.

Etiketler:
 
Terziler artık tadilat yapıyor
 
Sığınaktan dünya şampiyonluğuna
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
Terziler artık tadilat yapıyor
Hazır ve ucuz giyimin artmasıyla insanların terziye ihtiyaç duymamaya ...
Eski mobilyaları sanata dönüştürüyor
Küçük yaşlarda marangozluk mesleğini icra etmeye başlayan Hakan Önder, ...
Arıtma tesislerimiz verimli çalışmıyor
Çevre Mühendisleri Odası Başkanı Dr. Baran Bozoğlu, “Ankaralılar olarak ...
 
Engelliler her gün hatırlanmalı
‘Bin gönüllüden biri de sen olur musun?’ grubunun kurucusu Çiğdem Kuzucu, ...
Mide dostu sarı leblebi
Leblebinin sarı, kırık, kaplama, tuzlu olmak üzere birçok çeşidinin bulunduğundan ...
Sağlıkta şiddet kabul edilemez
3. Uluslararası Sağlık Bilimleri Kongresinde konuşan Sağlık-Sen Genel ...
 
Yaşanan kayıplar ek iyileştirmeyi gerektiriyor
Türkiye Emekliler Derneği Başkanı Kazım Ergün, “2018 yılı ikinci altı ...
Ankara'ya yeni bir tat ‘Pangea Coffee House”
Pangea Coffee House’ın sahiplerinden Ömer Tezok, “Farklı bir şeyler sunmaya ...
Hurma tam bir sağlık deposu
Kabızlığı engelleyen, sindirim fonksiyonlarını düzenleyen, kansızlığı ...
 
TİCARİ HAYAT GAZETESİ
ARŞİV
ÇOK OKUNANLAR
YAZARLAR
Esra SARI
Esra SARI
TÜRKLER'İN KURALLARA UYMAMA SORUNSALI
Prof.Dr. Esat ARSLAN
Prof.Dr. Esat ARSLAN
SİYASETTE KATILIMCILIK
Bünyamin ALTINTAŞ
Bünyamin ALTINTAŞ
SU KITLIĞI KAPIDA
Halil YATAR
Halil YATAR
21 MART DÜNYA DOWN SENDROMU FARKINDALIK GÜNÜ
Şira Yıldız ASAN
Şira Yıldız ASAN
GÜZELLİK TİCARETİ
Ömer AĞAÇLI
Ömer AĞAÇLI
GEÇMİŞ KÜLTÜR DİN OLMUŞ (ORTA ÇAĞ DİNDARLIĞI)
Mustafa YILDIZ
Mustafa YILDIZ
SEÇİMLERDE SÖYLEMLER DEĞİŞSE DE ÇIKAN SONUÇLAR AYNI OLUYOR
Burcu ŞEN
Burcu ŞEN
TOPLUMSAL CİNSİYETÇİLİK
Mert Can DUMAN
Mert Can DUMAN
YAŞLANIYORUZ
R Bülend KIRMACI
R Bülend KIRMACI
SEÇİMLER VE KADIN ADAYLAR
İsmail CİNGÖZ
İsmail CİNGÖZ
YENİ ZELANDA KATLİAMI VE TÜRK DÜŞMANLIĞI
Duran AKKAYA
Duran AKKAYA
TÜKETİCİ OLARAK HAKLARIMIZI ÖĞRENMELİYİZ
Seda TOLMAÇ
Seda TOLMAÇ
ALIM GÜCÜ DÜŞÜYOR MU?
Gülçin KARLI İPEK
Gülçin KARLI İPEK
İLKLERİN KADINI SABİHA RIFAT GÜRAYMAN
Hicret TÜRKMAN
Hicret TÜRKMAN
KOMŞULUK ÖLMESİN
Hasan AKGÜL
Hasan AKGÜL
YEREL SEÇİMLER İÇİN BİR DEĞERLENDİRME
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
ENDİŞE VERİCİ!
Gamze Nur ERGİL
Gamze Nur ERGİL
BABA’YA İTHAFEN
Dursun ERKILIÇ
Dursun ERKILIÇ
LİBAS
Fatma Sena YAMAN
Fatma Sena YAMAN
SEVİNCİ ŞÜKÜR, ÜZÜNTÜSÜ SABIR
Serkan KUMDAKÇI
Serkan KUMDAKÇI
SEYRE DEVAM
Can Berk KANAT
Can Berk KANAT
DİŞİYİ KİŞİ YAPALIM!
Esra  YAZDIÇ DEMİR
Esra YAZDIÇ DEMİR
ŞALVARIYLA KÜRSÜYE ÇIKIYOR, AKADEMİSYENLERİN YAPAMADIĞINI YAPIYOR
Şahap YILMAZ
Şahap YILMAZ
İŞ PLANI NEDEN ÖNEMLİ?
Ali Asker DEMİRHAN
Ali Asker DEMİRHAN
YENİ TORBA KANUN TASARISININ VERGİ HÜKÜMLERİ
Nesrin ÖZOĞLU
Nesrin ÖZOĞLU
NE OLACAK BU TURİSTLERİN HALİ!
Mehmet GÖKTÜRK
Mehmet GÖKTÜRK
GERÇEĞİ HAKARET SAYMAK!
Abdurrahman SAĞKAYA
Abdurrahman SAĞKAYA
DEVLET HİZMET SATIN ALMALI
Oktay TAŞ
Oktay TAŞ
İŞİMİZ FİYAKA!
Cihangir TÜRKMEN
Cihangir TÜRKMEN
İHTİYAÇLARIM VE REFERANDUM
İsmet ORHAN
İsmet ORHAN
ÜÇ MUAMMADA... İLKLER NELER OLUYOR?
Sedat ERİŞ
Sedat ERİŞ
HALKIN BİLİNÇALTINDAKİ SORULAR-4
ÇOK YORUMLANANLAR
FACEBOOK'TA TİCARİ HAYAT
Ana Sayfa Gündem Ekonomi Şirketler Özel Haber Ankara Röportaj Sağlık
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva