ANA SAYFA GÜNDEM EKONOMİ ŞİRKETLER ÖZEL HABER ANKARA RÖPORTAJ SAĞLIK VİDEOLAR
Bakan Selçuk'tan personel alımı müjdesi
Bakan Selçuk'tan personel alımı müjdesi
Biri gri kategoride aranan 4 PKK’lı terörist teslim oldu
Biri gri kategoride aranan 4 PKK’lı terörist teslim oldu
İsrail tarihinde bir ilk
İsrail tarihinde bir ilk
Çin ABD ile ticaret görüşmelerini sürdürmek istiyor
Çin ABD ile ticaret görüşmelerini sürdürmek istiyor
650 yıllık cami ve hamama restorasyon
650 yıllık cami ve hamama restorasyon
HABERLER>GÜNDEM
19 Ekim 2019 Cumartesi - 07:17

Hayatını Bosna'nın bağımsızlığına adayan adam: Aliya İzetbegoviç

Bağımsız Bosna Hersek'in ilk cumhurbaşkanı Aliya İzetbegoviç, hayata gözlerini yumduğu 19 Ekim 2003'e kadar ülkesindeki Müslüman Boşnakların dini ve milli bilincini uyandırmak için mücadele eden bir lider oldu.

Hayatını Bosna nın bağımsızlığına adayan adam: Aliya İzetbegoviç

Hayatı boyunca ülkesindeki Müslüman Boşnakların dini ve milli bilincini uyandırmak için için mücadele veren bağımsız Bosna Hersek'in ilk cumhurbaşkanı Aliya İzetbegoviç, vefatının 16'ncı yılında rahmetle anılıyor.

Yazdığı eserler, yürüttüğü insan hakları mücadelesi nedeniyle iki kez hapis cezasına çarptırılan Boşnak lider, Sırp ve Hırvat güçlerinin Bosna Hersek'i kendi aralarında paylaşmak amacıyla 1990'lı yıllarda başlattığı savaşta da ülkesinin bağımsızlığını korumayı başaran bir lider oldu. 

İslam bilincinin uyandırılması, Müslüman Boşnakların da ülkedeki diğer halklarla eşit görülmesi, demokrasi ve insan hakları için hayatı boyunca mücadele eden, yazılar yazıp hapis yatan Aliya, Mustafa ve Hiba çiftinin beş çocuğundan biri olarak 8 Ağustos 1925'te Bosna Hersek'in Bosanski Samac şehrinde doğdu.

Henüz 3 yaşındayken ailesiyle Saraybosna'ya taşınan ve eğitimini burada sürdüren Aliya, daha gençlik yıllarında ülkedeki Müslüman nüfusa yönelik ayrımcılığa baş kaldıran isimler arasında yer aldı.

İkinci Dünya Savaşı sürerken, Hırvatistan'daki faşist Ustaşa rejimi Bosna Hersek'i ilhak ederek burada Bağımsız Hırvatistan Devleti (NDH) kurdu. Ülkedeki Müslümanlar Hırvat ilan edilirken, Yahudi, Sırp ve Romanlar büyük zulümlere maruz kaldı. Müslüman olan Boşnaklar ve rejimle aynı fikirde olmayan Hırvatlar da bu zulümden nasibini aldı.

Diğer yandan, ırkçı Sırpların oluşturduğu Çetnik hareketi de etkin olduğu bölgelerde Müslüman Boşnaklar'ı katletmeye başladı. Çetniklerin ana hedefi, Sırp olmayan tüm milletleri bölgeden tamamen temizlemekti.

"Genç Müslümanlar"

Aliya, Yugoslavya Krallığı döneminde, temel hedefi ülkedeki Müslüman Boşnakları dini ve milli konularda bilinçlendirmek olan "Genç Müslümanlar" isimli oluşumun öne çıkan isimleri arasında yer aldı. Bu oluşum, Müslümanların ülkedeki diğer etnik ve dini gruplarla eşit haklar elde etmesini amaçlıyor, aynı zamanda Çetnik ve Ustaşa'ların yıktığı Müslüman evleri ve camilerin yeniden inşası için çalışıyordu.

Savaşın akabinde kurulan Yugoslavya Federal Halk Cumhuriyeti, faşizme galip gelse de dini ve milli konularda Müslüman Boşnakların sorunlarına çözüm olmadı. Aralarında Aliya'nın da bulunduğu "Genç Müslümanlar" teşkilatının bazı üyeleri, "din bilincinin uyandırılması" yönündeki faaliyetleri nedeniyle 1946'da tutuklandı.

Aliya, 3 yıl hapis cezasına çarptırıldı. 

Mücadelesi hapisten sonra da devam etti

Cezaevinden çıktıktan sonra önce ziraat fakültesine kaydolan Aliya, 2 yıl sonra ise hukuk fakültesini geçti ve buradan mezun oldu.

Halida ile 1949'da dünya evine giren Aliya'nın Leyla, Sabina ve Bakir adlarında üç çocuğu oldu.

Marksist-Leninist görüşlere sahip Josip Broz Tito liderliğindeki Yugoslavya'da da insan hakları için mücadelesini sürdüren Aliya, "Preporod", "Takvim" ve "Glasnik" gibi gazete ve mecmualarda kimliğini ifşa etmeden yazılar yazdı. Aliya yazılarını, çocuklarının baş harflerinden oluşan "LSB" mahlası ile yayınladı.

İslam dünyasının içinde bulunduğu durumla da yakından ilgilenen Aliya, 1960'larda yazmaya başladığı "İslam Deklarasyonu" isimli eserini 1970'te yayınlandı. 

"İslam Deklarasyonu" ile gelen ikinci hapis dönemi

Tito'nun 1980'de ölmesiyle Yugoslavya'da aşırı milliyetçi söylemler yeniden sahneye çıktı. O yıllarda ceza kanununa "ifade suçu" da eklendi.

Aliya İzetbegoviç, yazdığı "Doğu ve Batı Arasında İslam" isimli eseri yayınlanmadan hemen önce, 1983'de beraberindeki 12 Müslüman aydınla tutuklandı.

"Saraybosna Süreci" olarak adlandırılan dava başladı.

Aliya ve diğer Müslüman aydınlar, ifade suçundan ve organize örgüt kurarak düşmanca faaliyette bulunmaktan suçlu bulundu. Aliya'nın mahkumiyet kararı, "İslam Deklarasyonu" isimli kitabındaki ifadelerine dayandırıldı.

Aliya, 14 yıl hapse mahkum edildi.

Hapiste geçirdiği dönemde de yazmaya devam eden Aliya, "Özgürlüğe Kaçışım-Zindandan Notlar:1983-1988" isimli eserini burada kaleme aldı.

Aliya, 1988'de afla serbest kaldı.

Aliya İzetbegoviç, 1990'da kurulan ve bugün de Bosna Hersek'teki Boşnakların en büyük partisi konumundaki Demokratik Eylem Partisinin (SDA) ilk genel başkanı seçildi. SDA, ilk çok partili seçimde ülkede en çok oyu alırken, Aliya da Yugoslavya'daki 6 sosyalist cumhuriyetten biri olan Bosna Hersek'in başkanı oldu.

Bosna Savaşı

Yugoslavya, 1990'ların başında dağılmaya başladı.

Yugoslav Halk Ordusu (JNA) 1991'de Slovenya'da çatışmaları provoke ederken, kısa bir zaman sonra Hırvatistan'da da çatışmalar başladı. Çatışmalar, 1991'de Bosna Hersek'in Ravno ve Popovo köylerine de sıçradı.

Yugoslavya'nın dağılma sürecine girmesiyle Bosna Hersek'te de bağımsızlık meselesi gündeme geldi.

Daha sonra Bosna'daki savaştaki suçlarından dolayı müebbet hapse mahkum edilecek olan Bosnalı Sırp siyasetçi Radovan Karadzic, bağımsızlık fikrine karşı çıkarken, savaş durumunda Bosnalı Müslümanların yok olacağını savunuyordu.

Bağımsızlık referandumu 29 Şubat-1 Mart 1992'de yapıldı.

Bosnalı Sırpların büyük çoğunluğunun boykot ettiği referanduma katılanların yüzde 99,7'si bağımsız Bosna Hersek'e "evet" dedi.

Referandumun ardından JNA ve silahlandırdığı paramiliter Sırp gruplar, Bosna Hersek'in farklı şehirlerinde saldırılara başladı.

Aliya, tüm Bosnalıları bu saldırılara karşı koymaya çağırıyor, Boşnaklar Aliya'nın liderliğinde çetin bir mücadele veriyordu.

Sırp paramiliter gruplar, kadın ve çocuklar dahil sivillere yönelik büyük katliamlar yapıyordu. İnsanlar evlerinden sürülüyor, kadınlara tecavüz ediliyor, İslam'a dair ne varsa yok ediliyor, toplama kamplarında insanlara akıl almaz işkenceler yapılıyordu.

Ülkenin bağımsızlığını savunanlar, kuzeyde ve doğuda Sırplara karşı savaşırken, güneyde ve batıda ise Hırvatlarla çetin bir mücadele veriyordu.

Sırp güçleri tarafından 3,5 yıl kuşatma altında tutulan başkent Saraybosna'nın yanı sıra Prijedor, Bijelina, Zvornik, Visegrad, Srebrenitsa, Foça gibi birçok şehirde büyük katliamlar, soykırımlar yaşandı.

Savaşın bilançosu ağır oldu

Dayton Barış Anlaşması ile 1995'te sona eren savaşın bilançosu çok ağır oldu. Savaşta 200 bine yakın insan öldü, 1 milyondan fazla insan evini terk etti.

İzetbegoviç, silahları sustursa da ülkeye karmaşık bir siyasi yapı getiren Dayton'a ilişkin, "Bu adil bir barış değil, ancak savaşın sürmesinden daha iyidir." ifadelerini kullanmıştı.

Anlaşma ile Bosna Hersek iki entite (Bosna Hersek Federasyonu ve Sırp Cumhuriyeti) ile Brçko Özerk Bölgesi'ne ayrıldı. Bosna Hersek Federasyonu da 10 kantondan oluşacaktı.

Savaşın ardından yapılan ilk seçimde, Aliya İzetbegoviç "bağımsız" Bosna Hersek'in ilk cumhurbaşkanı ve daha sonra da Devlet Başkanlığı Konseyi'nin ilk başkanı oldu.

Aliya, 2000'de sağlık sorunları nedeniyle Devlet Başkanlığı Konseyi'ndeki görevinden istifa ederken, partisinin 2001'deki kongresinde de genel başkanlığa aday olmayacağını açıkladı.

Bosna Hersek halkına uluslararası arenada tanınan, bağımsız ve egemen bir devlet bırakan Aliya İzetbegoviç, 19 Ekim 2003'te başkent Saraybosna'da vefat etti.

Aliya'nın ölmeden önce son görüştüğü devlet adamı ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan oldu.

Cenazesine farklı ülkelerden 150 binden fazla insanın katıldığı Boşnak lider, vefatından önce "şehitlerin arasında mütevazi bir mezara defnedilmek istediğini" vasiyet etmesi üzerine Saraybosna'daki Kovaçi Şehitliği'ne defnedildi.

Bilge kişiliğiyle de tanınan Aliya, ardında "Doğu ve Batı Arasında İslam", "İslam Deklarasyonu", "Özgürlüğe Kaçışım", "Tarihe Tanıklığım" ve "Köle Olmayacağız" gibi eserler bıraktı.

 
" İstanbul'a 2019'da 15,5 milyon turist gelecek"
 
Suriyeli kardeşlerden Mehmetçik'e mektup
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
ABD Enerji Bakanı istifa ediyor
ABD Başkanı Donald Trump, Enerji Bakanı Rick Perry'nin yıl sonunda görevinden ...
Doktoru boğazından jiletle yaralayan zanlı tutuklandı
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesinde ...
MSB'den Barış Pınarı Harekatı'na ilişkin görüntüler
Milli Savunma Bakanlığı, Fırat’ın doğusuna başlatılan Barış Pınarı Harekatı’na ...
 
Silahla köprüyü kapatan şahıs teslim oldu
15 Temmuz Şehitler köprüsü Asya'dan Avrupa'ya gidiş istikametinde bir ...
Dört ayağını da bağladıkları köpeği denize attılar
Bursa'nın Gemlik ilçesinde 4 bacağı bağlanarak, denize atılan bir yavru ...
Atama bekleyen kadın öğretmen gündelikçi olarak çalışıyor
Bursa'nın İnegöl İlçesinde elma hasadı yavaş yavaş biterken, deveci armudunun ...
 
Yolda gördükleri yaralı kediyi böyle kurtardılar
Kemerburgaz-Göktürk yolunda seyir halinde olan bir motosikletli, araç ...
Başkent'te ByLock soruşturması: 20 gözaltı kararı
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca, FETÖ'nün kriptolu haberleşme programı ...
Nusaybin ve Yüksekova Belediyeleri'nde görevlendirme
Terör soruşturması kapsamında tutuklanan HDP'li Nusaybin Belediye Başkanı ...
 
TİCARİ HAYAT GAZETESİ
ARŞİV
ÇOK OKUNANLAR
YAZARLAR
Arda ÇELİK
Arda ÇELİK
ÖĞRENCİ VE BAŞARI
Hatice Karataş
Hatice Karataş
TARİHTEN BİR HABER
Ayşe Aybike Yılmaz
Ayşe Aybike Yılmaz
ŞEKER GİBİ TÜRKİYE
Burcu ŞEN
Burcu ŞEN
SÖNMEYEN ATEŞ: ANADOLU ATEŞİ
Bünyamin ALTINTAŞ
Bünyamin ALTINTAŞ
RÜRGAR GÜLLERİ
Mert Can DUMAN
Mert Can DUMAN
BEKÂRLIK SULTANLIK
R Bülend KIRMACI
R Bülend KIRMACI
ASYA ÇAĞI
İsmail CİNGÖZ
İsmail CİNGÖZ
PETROLÜN TARİHÇESİ VE DOĞU AKDENİZ
Duran AKKAYA
Duran AKKAYA
KIŞ LASTİKLERİNİ TAKTIRMAYI UNUTMAYIN!
Hatice TOPÇU
Hatice TOPÇU
HAYAT HIRSIZLARI
Seda TOLMAÇ
Seda TOLMAÇ
BİR ÜLKENİN GELİŞMESİ İÇİN AHLAK LAZIM
Nesrin ÖZOĞLU
Nesrin ÖZOĞLU
ENGEL OLMA YETER!
Esra SARI
Esra SARI
KÜÇÜK ESNAFI DESTEKLEMEK LAZIM
Oğuzhan SARI
Oğuzhan SARI
GARİP BİR SÖMÜRGE: HONG KONG
Prof.Dr. Esat ARSLAN
Prof.Dr. Esat ARSLAN
YUNANİSTAN ACABA NEREDEN KAÇIYOR?
Av. Zeynep YETİŞGİN
Av. Zeynep YETİŞGİN
HALKI CİDDİ ANLAMDA YANILTACAK MARKALAR TESCİL EDİLEMEZLER
Şira Yıldız ASAN
Şira Yıldız ASAN
FALCILIK VE ASTROLOJİ
Ömer AĞAÇLI
Ömer AĞAÇLI
NEFİSLER YASASI (KUL DÜZELMEDEN, ALLAH DÜZELTMEZ.)
Mustafa YILDIZ
Mustafa YILDIZ
İNSAN DÜŞÜNCE İLİŞKİSİ 2
Gülçin KARLI İPEK
Gülçin KARLI İPEK
İLKLERİN KADINI SABİHA RIFAT GÜRAYMAN
Hicret TÜRKMAN
Hicret TÜRKMAN
KOMŞULUK ÖLMESİN
Hasan AKGÜL
Hasan AKGÜL
YEREL SEÇİMLER İÇİN BİR DEĞERLENDİRME
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
Ceren Tuğçe ÖZDEMİR
ENDİŞE VERİCİ!
Gamze Nur ERGİL
Gamze Nur ERGİL
BABA’YA İTHAFEN
Dursun ERKILIÇ
Dursun ERKILIÇ
LİBAS
Fatma Sena YAMAN
Fatma Sena YAMAN
SEVİNCİ ŞÜKÜR, ÜZÜNTÜSÜ SABIR
Serkan KUMDAKÇI
Serkan KUMDAKÇI
SEYRE DEVAM
Can Berk KANAT
Can Berk KANAT
DİŞİYİ KİŞİ YAPALIM!
Esra  YAZDIÇ DEMİR
Esra YAZDIÇ DEMİR
ŞALVARIYLA KÜRSÜYE ÇIKIYOR, AKADEMİSYENLERİN YAPAMADIĞINI YAPIYOR
Şahap YILMAZ
Şahap YILMAZ
İŞ PLANI NEDEN ÖNEMLİ?
Ali Asker DEMİRHAN
Ali Asker DEMİRHAN
YENİ TORBA KANUN TASARISININ VERGİ HÜKÜMLERİ
Mehmet GÖKTÜRK
Mehmet GÖKTÜRK
GERÇEĞİ HAKARET SAYMAK!
Abdurrahman SAĞKAYA
Abdurrahman SAĞKAYA
DEVLET HİZMET SATIN ALMALI
Oktay TAŞ
Oktay TAŞ
İŞİMİZ FİYAKA!
Cihangir TÜRKMEN
Cihangir TÜRKMEN
İHTİYAÇLARIM VE REFERANDUM
İsmet ORHAN
İsmet ORHAN
ÜÇ MUAMMADA... İLKLER NELER OLUYOR?
Sedat ERİŞ
Sedat ERİŞ
HALKIN BİLİNÇALTINDAKİ SORULAR-4
ÇOK YORUMLANANLAR
FACEBOOK'TA TİCARİ HAYAT
Ana Sayfa Gündem Ekonomi Şirketler Özel Haber Ankara Röportaj Sağlık
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva